همچنين اگر احد العامين من وجه فى حدّ ذاته قليل الافراد و عام ديگر كثير الافراد بود باز هم نسبت به مادّه اجتماع قليل الافراد را مقدم مىداريم چون هرچه افراد عام كمتر باشد دلالتش قوىتر و شبيه نص مىشود و قوى بر ضعيف مقدم است
همچنين اگر احد العامين من وجه معلل باشد و آن ديگرى بلا تعليل عام معلل در ماده اجتماع مقدم مىشود چون تعليل به منزله تنصيص به حكم عام نسبت به ماده اجتماع است
همچنين اگر احد العامين من وجه [ كه هر دو ذاتا كثير الافراد هستند ] اكثر افرادش در ماده اجتماع داخل هستند دون الآخر و بخواهيم اولى را تخصيص بزنيم مستلزم تخصيص كثير يا اكثر است ولى ديگرى را تخصيص بزنيم تخصيص قليل يا اقل مىشود باز اوّلى اولى به تقديم است از دوّمى
همچنين اگر احد العامين من وجه قبل از معارضه چندين نوبت مبتلا به تخصيص شده ولى دوّمى هرگز مبتلا نشده باز نسبت به ماده اجتماع تخصيص دوّمى مقدم است چون تخصيص اوّلى موجب استهجان عموم آن مىگردد و لذا به عموم آن اخذ مىشود و هكذا . . .
5 - در اينجا مباحثى راجع به اصناف ادوات حصر و ادوات شرط و . . . مطرح است كه كدام مقدم است و بايد از كتب مفصله جستجو كرد . اين بود گوشهاى از مرجحات صنفيه .
انقلاب نسبت
تا به حال آنچه مطرح شد پيرامون اصلاح متعارضين بود كه دو دليل با يكديگر تعارض كردهاند معيارها را ذكر كرديم كه اگر احدهما نص و ديگرى ظاهر باشد نص بر ظاهر مقدم است و اگر احدهما اظهر و ديگرى ظاهر باشد باز اظهر مقدم است و ميزان در اظهريت برحسب نوع يا صنف چيست بيان شد