تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح رسائل (فارسى) — صفحة 233

مساهمون:

ص٢٣٣
7 - در دوران امر بين مجاز و اشتراك لفظى كدام مقدم است ؟ 8 - در دوران امر بين مجاز و نقل كدام مقدم است ؟ 9 - در دوران امر ميان مجازيت و اشتراك معنوى كدام مقدم است ؟ 10 - در دوران امر ميان اشتراك لفظى و معنوى كدام مقدم است ؟ 11 - در دوران امر ميان اشتراك لفظى و نقل كدام مقدم است ؟ 12 - دوران بين تخصيص و اضمار ، 13 - دوران بين تخصيص و اشتراك لفظى 14 - دوران بين تخصيص و نقل 15 - دوران بين اضمار و مجاز ، اضمار و نقل و . . . قوله : و امّا الصنفان مقام اوّل پيرامون مرجحات نوعيه اظهر بر ظاهر بود و اينك

مقام ثانى در بيان مرجحات صنفيه اظهر بر ظاهر است

كه در اصناف يك نوع خاصى جارى مىشود نه در دو نوع مختلف ، مرجحات صنفيه نيز فراوان است و در كتب مفصله آمده ولى در اينجا به چند مورد اشاره‌اى مىكنيم : 1 - يقينا فلان لفظ در معناى حقيقى خود به كار نرفته و در معناى مجازى استعمال شده ولى لفظ داراى دو معناى مجازى است كه يكى از آن دو مجاز راجح و شايع است و استعمال لفظ در آن كثير است و ديگرى مجاز غير شايع است كه گاهى به ندرت كلام در آن به كار مىرود مثلا كلمهء اسد معناى مجازى شايع آن رجل شجاع است كه در همه جا از رجل شجاع به اسد تعبير مىشود و معناى مجازى غير شايع آن رجل ابخر است يعنى انسانى كه دهانش بد بوى است البته هر دو نفر با اسد در جهت خاصى مشابهت دارند ولى اسد در رجل شجاع اظهر است از رجل ابخر و يقدم الاظهر على الظاهر ضمنا مرجح صنفى است كه صنفى از نوع مجاز را بر صنف ديگر ترجيح داده‌اند .