پس از وقت عمل . . . و معينا بايد تخصيص را برگزيد .
قوله : نعم :
مسئله تعارض دو ظهور در يك كلام در مثل عام متقدم و خاص متأخر تصوير شد ولى در مثل خاص متقدم و عام متأخر از قبيل اكرم الفقهاء و لا تكرم العلماء متصور نيست زيرا كه دوران امر است ميان ناسخ قرار دادن عام براى خاص و احتمال منسوخيت در خاص و ميان مخصص قرار دادن خاص براى عام و احتمال تخصيص در عام پس احتمال نسخ مال خاص است و احتمال تخصيص مال عام است و هر دو احتمال مربوط به يك كلام نيست ولى در همهء اين موارد قبلا بحث شد كه تخصيص رجحان دارد لكونه شايعا و النسخ نادر . . .
قوله : و منها
مسئله ششم از مسائل مرجحات نوعيهء اظهر بر ظاهر عبارتست
از دوران امر ميان حقيقت و مجاز يك خطاب داريم كه ظهور در معناى حقيقى دارد مثل جئنى باسد كه ظاهرش حيوان مفترس است و خطاب ديگرى داريم كه ظهور در معناى مجازى دارد مثل جئنى باسد رام و اين دو متعارضند يعنى ظاهر خطاب اولى اينست كه مطلوب مولى آوردن يك حيوان مفترس است و ظاهر خطاب دوم اينست كه مطلوب اتيان رجل شجاع است حال كدام مقدم است ؟ مشهور بطور سربسته گفتهاند : اذا دار الامر بين الحقيقة و المجاز ، حقيقت مقدم است و رجحان
مرحوم شيخ مىفرمايند : منظور شما از ترجيح حقيقت بر مجاز چيست ؟
اگر منظورتان اينست كه اذا دار الامر ما بين طرح ظهور وضعى خطاب و اخذ به ظهور مجازى آن و يا اخذ به ظهور وضعى و طرح ظهور مجازى و توجيه آن ، يقدم الظهور الوضعى على الظهور بالقرينة
ما اين مطلب را قبول نداريم بدليل اينكه ظهور لفظ در معناى مجازى گاهى هستند به قرينهء لفظيه است مثل كلمهء يرمى در رأيت اسدا يرمى كه در