عدم كريت و ديگرى عدم ملاقات با نجاست پس از مدتى اين دو امر عدمى تبديل به وجودى گشتهاند يعنى هم كريت موجود شده به واسطه افزون چند ظرف آب بر آب موجود و هم ملاقات با نجاست حادث شده در اين فرض چهار صورت قابل تصوير است :
1 - تاريخ هريك از كريت و ملاقات كاملا معلوم و مشخص باشد .
2 - تاريخ كريت معلوم ولى تاريخ ملاقات مجهول باشد .
3 - تاريخ ملاقات معلوم و تاريخ كريت نامعلوم باشد .
4 - تاريخ هيچيك از ملاقات و كريت معلوم نباشد ؟
مورد بحث همين فرض اخير است و در چنين موردى جماعتى از فقهاء گفتهاند دو اصل و استصحاب كه به حسب ظاهر هر دو مثبت هستند جارى شده و تعارض مىكنند .
1 - استصحاب عدم كريت قبل از ملاقات كه عبارت ديگر آن استصحاب عدم مانع از انفعال و تنجس است درحالىكه مقتضى براى انفعال كه همان ملاقات باشد موجود است حال اثر مستقيم اين استصحاب عبارتست از اينكه پس كريت پس از ملاقات حادث شده پس اين آب محكوم به نجاست است . [ اثر شرعى مع الواسطه ] .
2 - استصحاب عدم ملاقات قبل از كريت كه نتيجهاش آنست كه ملاقات پس از كريت حادث شده پس اين آب طاهر و پاك است [ اثر شرعى مع الواسطه ] ملاحظه مىفرمائيد با اينكه هر دو اصل يا يكى از آن دو مثبت هستند معذلك عدّهاى هر دو را جارى دانسته و معارضه انداختهاند ميان آن دو .
قوله : و لا يخفى :
مقدّمه : در رابطه با اينكه علت انفعال و تنجس چيست ميان فقها دو نظريه مطرح است :
شرح رسائل (فارسى) — صفحة 312
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٣١٢