3 - عبادت را به معناى مقابل معامله معنا كنيم
4 - اخلاص را به معناى خالص كردن نيت عبادت از رياء و . . . بگيريم .
5 - دين را به معناى قصد بدانيم .
6 - قيمة را به معناى مستقيمه بگيريم .
و امّا اعتراضات : اعتراض اوّل : ما قبول نداريم كه مراد از عبادت در آيه به معناى مصطلح آن عند الفقهاء باشد كه در مقابل توصليات به كار مىبرند و منظورشان از عبادات امورى است كه قصد قربت شرط صحت آنها است چون عبادت به اين معنا از اختراعات فقها و اصوليين است و در زبان قرآن اين معنا مراد نبوده بلكه عبادت به معناى لغوى كلمه يعنى عبوديت در مقابل ربوبيت بوده يعنى اهل الكتاب مأمور بودند كه عبد خدا باشند .
و نيز قبول نداريم كه مراد از مخلصين به معناى اخلاص نيت در عبادت باشد بلكه به معناى موحدين است .
و نيز قبول نداريم كه دين به معناى قصد باشد بلكه به معناى اعتقاد است .
و بعد از همهء اينها مىگوئيم : آيه از آيات توحيد است و منظور اين است كه اهل كتاب مأمور بودند كه موحد و يكتاپرست باشند نه مشرك و بتپرست .
و على هذا هيچ ارتباطى به فروع دين و دو ثمرهء مورد بحث نداشته و هيچكدام از آيه مستفاد نيست .
اعتراض دوّم : سلمنا كه عبادت در آيه به معناى اصطلاحى امروزى آن باشد و مخلصين به معناى خالص كردن نيت عبادت از ريا و . . . باشد و دين هم به معناى قصد باشد .
و لكن قبول نداريم كه حصر مستفاد از ما و الّا به مجموع قيد و مقيد بخورد و دلالت كند بر انحصار دو چيز بلكه به خصوص قيد مخلصين له الدين
شرح رسائل (فارسى) — صفحة 275
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٢٧٥