به درد استصحاب مىخورد ولى آن احتمال مخدوش است و بنا بر بعضى احتمالات كه مؤيد هم دارد به درد استصحاب نمىخورد فما قصد لم يقع و ما وقع لم يقصد .
بيان احتمالات :
احتمال اوّل : مراد امام ( ع ) از قام فاضاف اليها ركعة اين باشد كه بنا را بر اقل بگذارد و برخيزد يك ركعت ديگر هم متصل به آن سه ركعت بجا آورد آنگاه منظور از لا ينقض اليقين بالشك هم اين باشد كه يقين سابق به عدم اتيان ركعت رابعه را با شك لاحق در اتيان نقض نكند بلكه عملا بنا را بر همان يقين سابق بگذارد و حكم كند به عدم اتيان و ركعت را بجاى آورد طبق اين احتمال حديث به درد استصحاب مىخورد ولى اين احتمال مبتلا به ايرادات عديده است كه مرحوم شيخ دو ايراد را متعرض شدهاند و ساير ايرادات را مرحوم آشتيانى در بحر الفوائد تفصيلا بيان كردهاند و امّا آن دو ايراد :
1 - اين احتمال موافق با مذهب اهل سنت و مخالف با مسلك اهل بيت ( ع ) است زيرا كه بر مبناى عامه در شكوك نماز بايد بنا را بر اقل گذاشت و نماز را متصلا تكميل كرد ولى بر مسلك . فقهاء اماميه به پيروى از ائمه ( ع ) كه فرمودهاند :
اذا شككت فابن على الاكثر بايد بنا را بر اكثر يعنى چهار ركعت بگذارد و نماز را سلام داده سپس يك ركعت نماز احتياط منفصلا انجام دهد پس بايد طبق اين احتمال حديث را بر تقيه حمل كنيم درحالىكه الاصل عدم التقية .
2 - اين احتمال با ظاهر فقرهء اوّل حديث هم سازگار نيست زيرا كه امام در شك بين 2 و 4 فرمودند يركع ركعتين بفاتحة الكتاب و ظاهر اين فراز اينست كه دو ركعت نماز احتياط منفصلا بجا آورد زيرا كه اگر متصلا منظور بود كه ركعت ثالثه و رابعه حساب شود و بنا را بر اقل بگذارد هرگز امام ( ع ) تعيين نمىكردند كه با
شرح رسائل (فارسى) — صفحة 114
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص١١٤