كه آيا دو ركعت خوانده يا سه ركعت ولى دو ركعت را احراز كرده [ يا منظور اينست كه پس از اكمال سجدتين شك كرده پس دو ركعت محرز است و يا منظور اينست كه چون دوران بين اقل و اكثر است در اينگونه موارد اقل على كل تقدير محرز است ] چه بايد بكند ؟
امام ( ع ) فرمود : يركع ركعتين و اربع سجدات و هو قائم بفاتحة الكتاب و يتشهد و لا شىء عليه يعنى بنا را بر چهار بگذارد و نماز را سلام دهد سپس دو ركعت نماز احتياط ايستاده بخواند و اگر شك ما بين سه و چهار كرده و نمىداند كه سه ركعت خوانده يا چهار ركعت حكم آنست كه : قام فاضاف اليها اخرى و لا شىء عليه سپس با هفت جملهء تاكيد فرمودند :
1 - و لا ينقض اليقين بالشك
2 - و لا يدخل الشك فى اليقين
3 - و لا يخلط احدهما بالآخر
4 - و لكنه ينقض الشك باليقين
5 - و يتم على اليقين
6 - فيبنى عليه
7 - و لا يعتد بالشك فى حال من الحالات .
در رابطه با اين حديث شريف دو بحث مطرح است : 1 - سندى 2 - دلالى
امّا بحث سندى : اين صحيحه نيز همانند دو صحيحهء قبل مضمرة است و جواب همان است .
و اما بحث دلالى : مرحوم فاضل تونى در كتاب وافية الاصول به اين حديث براى حجيت استصحاب استدلال كرده و مرحوم سيد صدر هم در شرح وافيه همين استدلال ما تن را پذيرفته و گروهى از متأخرين هم بدان استناد كردهاند .
ولى با همهء اينها به عقيده ما دلالت اين حديث بر حجيت استصحاب ناتمام است زيرا كه در اين حديث احتمالاتى متصور است كه بنا بر بعضى از آنها
شرح رسائل (فارسى) — صفحة 113
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص١١٣