مرحوم شيخ مىفرمايد : اين اخبار هم از لحاظ سندى و هم دلالتى به نظر ما واضح و روشن هستند و براساس همين وضوح است كه گروه زيادى از اصوليين در مسئله اقل و اكثر براساس حكم عقل كه محاسبه كردهاند معتقد به مراعات احتياط و علم اجمالى شدهاند ولى به اخبار كه رسيدهاند قاطعانه نسبت به اكثر حكم به برائت و عدم وجوب نمودهاند و ما در اين مقام سه نمونه از اين اخبار را عنوان مىكنيم :
1 - حديث حجب : قال ( ع ) : ما حجب الله علمه عن العباد فهو موضوع عنهم ، كيفيت استدلال : وجوب اكثر يا جزء مشكوك علمش از ما محجوب است و هر حكمى كه علمش از ما محجوب باشد از دوش ما مرفوع است يعنى مخالفت آن عقابآور نيست پس وجوب جزء مشكوك مرفوع است و هذا معنى اصل البراءة .
و خوشبختانه اين سخن را نسبت به اقل نمىتوان زد چون اقل على كل حال واجب است چه نفسى باشد يا غيرى و وجوب آن محجوب نيست پس معارضى براى استدلال به اين حديث در جانب اكثر يافت نشد .
2 - حديث رفع : در فرازى آمده : رفع ما لا يعلمون ، كيفيت استدلال :
ما نسبت به اكثر و جزء مشكوك لا يعلمون هستيم و هر حكمى كه نسبت به آن لا يعلمون باشيم از دوش ما مرفوع است يعنى مؤاخذه ندارد پس وجوب جزء مشكوك مرفوع است .
3 - حديث سعه : الناس فى سعة ما لا يعلمون به همان تقريب استدلال حديث رفع پس اخبار برائت به خوبى ما نحن فيه را شامل شده و حكم به عدم وجوب اكثر مىكند و برفرض كه برائت عقليه مقدارى نگرانى پيدا كرد ولى برائت شرعيه اصلا نگرانى ندارد .
شرح رسائل (فارسى) — صفحة 99
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٩٩