دارد يا نه و قصد قربت هم كه نباشد عبادت درست نمىشود امّا اگر اكثر را انجام دهيم مطمئن هستيم كه عمل مطلوب مولى است و قصد قربت هم بتوسط آن حاصل مىشود و لذا بايد احتياطا اكثر را انجام دهيم .
قوله : فان الاوّل :
مرحوم شيخ از تمامى ادلّه جواب مىدهند :
امّا از دليل اوّل : سابقا در جواب ان قلت سوّم ، جواب داديم به اينكه در اقل و اكثر جهل تفصيلى صلاحيت مانعيت از تنجّز خطاب نسبت به اكثر دارد بر خلاف باب متباينين و خلاصه اينكه قياس مع الفارق است و در اينجا اصلا متعرض نشدهاند .
امّا از دليل دوّم : اوّلا در باب دوران بين متباينين هم اين استصحاب جارى نشد تا چه رسد به باب دوران بين اقل و اكثر و سرّ مطلب اينست كه در متباينين از اوّل عقل مستقل است به وجوب احتياط و جمع ميان ظهر و جمعه و نيز در اقل و اكثر عقل مستقل است به لزوم اتيان كل و با اين حكم عقل قطعى و جزمى كه شما قبول داريد ديگر چه جاى شك است تا استصحاب اشتغال جارى شود .
و ثانيا اين استصحاب مفيد فايده نيست و سبب وجوب احتياط نمىشود بدليل اينكه قبل از اتيان اقلّ كه اصل اشتغال ذمّه يقينى بود نسبت به اكثر قانون قبح عقاب جارى مىشد و علم اجمالى منحل مىشد و اثر نداشت آنگاه بعد از اتيان اقل كه اصل اشتغال مشكوك است و مىخواهيم استصحاب كنيم بطريق اولى منفعتى ندارد زيرا كه وقتى وجود متيقن اشتغال اثر نكرد پس وجود استصحابى آن قطعا فايده نخواهد داشت مگر كسى طرفدار اصل مثبت باشد يعنى بگويد من استصحاب اشتغال مىكنم
شرح رسائل (فارسى) — صفحة 94
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٩٤