محسوب مىشود و با ضرر همسايه تعارض و تساقط مىكند و عموم الناس مسلطون رجوع مىكنيم .
قوله : نعم :
فتواى مشهور را ديديم ولى مرحوم محقق سبزوارى صاحب كفاية الحكام بر اين فتوا يعنى جواز تصرف مالك در ملك خودش مطلقا حتى با ضرر همسايه اشكال و در آن مناقشه فرموده ضمن اينكه خودش معترف است به اينكه جواز تصرف فتواى مشهور است .
ولى معذلك قبول نكرده و دليل مناقشه ايشان آنست كه فرموده :
قاعده سلطنت با قاعده لاضرر تعارض مىكنند و جاى استفاده از الناس مسلطون نيست پس مالك چنين حقى ندارد و متن كلام سبزوارى ره اينست كه : و يشكل جواز ذلك [ تصرف مالك ] فيما اذا تضرر الجار تضررا فاحشا كما اذا حفر فى ملكه بالوعة ففسد بها بئر الغير [ در اثر سرايت ] او جعل حانوته [ دكان ] فى صف العطارين حانوت حداء [ آهنگرى ] او جعل داره مدبغة [ دباغخانه ] او مطبخة [ طباخى ] .
قوله : و اعترض عليه :
به سخن سبزوارى اشكالاتى شده كه ملخص آنها اينست كه به چند دليل جائى براى مناقشه در فتاواى مشهور به جواز تصرف نيست :
1 - اجماع الاصحاب بر جواز هم اجماع منقول و هم محصل
2 - حديث نبوى كه مورد عمل اصحاب واقع شده و بلكه جزء متواترات مىتوان محسوب كرد و آن عبارتست از الناس مسلطون على اموالهم
3 - احاديث لاضرر هم برخى ضعيف السند و برخى هم كه قوى
شرح رسائل (فارسى) — صفحة 418
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٤١٨