بعد انجام مىشود تقرب حاصل شود و نيز در شبهات موضوعيه از قبيل اينكه كسى نماز خوانده و پس از فراغت احتمال مىدهد كه فلان جزء يا شرط را مراعات نكرده كه در اينجا اعاده واجب نيست ولى از باب احتياط بلا مانع بلكه راجح است
حال در تمامى اين موارد در عمل عبادى قصد قربت جزميه منتفى است و صرفا احتمالى است و اگر اين مقدار كافى نباشد پس بايد در خانهء احتياط را كاهگل و مهروموم كرد و هرگز حتى با گوشه چشم هم بدان ننگريم درحالىكه عقل و عرف و عقلا و شرع و وجدان راضى به اين امر نيست و الاحتياط طريق النجاة ما در جواب خواهيم گفت : قياس ما نحن فيه به باب احتياط مع الفارق است زيرا كه در موارد فوق كه ميدان احتياط بود برفرض كه در واقع امرى به آن عمل از مولى صادر شده بود هيچ راهى جهت امتثال آن و رسيدن به واقع به غير از طريق احتياط و قناعت به قصد قربت احتمالى نداشتيم و احتياطكارى نهايت كارى بود كه در آنجاها ميسور بود و خلاصه اينكه امر احتمالى خواهان امتثال احتمالى و قصد امر احتمالى است ولى بخلاف ما نحن فيه كه امر قطعى به نماز داريم و امر قطعى خواهان امتثال قطعى است و هو لا يتحقق مگر به اينكه كارى بكنيم كه يقين به مطابقت عمل با امر داشته باشيم و هو باتيان الاكثر و صرف اينكه ما اقل را انجام دهيم يعنى كارى را كه شايد مطابق امر باشد و شايد نه مرتكب شويم عند العرف و العقلاء اطاعت مولى محسوب نمىشود و اطاعت كه نشد عمل مجزى نيست پس بايد اعاده شود .
قوله : و بالجمله :
به حكم اجماع و نص و فتواى قصد قربت شرط صحت عبادت
شرح رسائل (فارسى) — صفحة 335
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٣٣٥