است چون عبادت او روحا و جسما كمبودى ندارد امّا روحا : چون قصد قربت جزمى دارد و امّا جسما : چون پيكره عمل هم كامل است و همه اجزاء و شرائط واقعيه را دارد
2 - جاهل مقصر است ولى با بناگذارى بر احتياط عمل را شروع مىكند يعنى اينكه احتمال جزئيت سوره را مىدهد و تفحص نمىكند بلكه بنا را بر احتياط مىگذارد به اينكه احتياطا اكثر را اتيان مىكند اين نيز موضوع بحث ما نيست و سابقا در اوّل خاتمه بحث شد كه آيا احتياط در عبادت شرطى دارد يا نه ؟ و آيا ممكن است يا خير ؟
3 - جاهل مقصر است يعنى مىتواند فحص كند و اگر مجتهد است به منابع احكام و اگر مقلد است به رسالهء عمليه مرجع تقليد خود مراجعه كند ولى تفحص نمىكند و بنا را هم بر احتياط نمىگذارد بلكه با بناگذارى بر اكتفا به اقل وارد عبادت شده و يك نماز بدون سوره انجام مىدهد و پيش خود مىگويد : ما به همين عمل قناعت مىكنم و ما بقى را به عهدهء شانس مىگذاريم كه آيا صحيح و مطابق واقع باشد يا نه و تصادفا مطابق واقع هم درمىآيد و يا بدشانسى آورده و مخالفت مىكند حال مورد بحث ما همين فرض است
[ و ملحق مىشود به اين فرض آنجائى كه با شك وارد عمل مىشود و نمازى بدون سوره مىخواند با اين بناگذارى كه پس از فراغت از عمل مىروم و فحص مىكنم و اگر ديدم عملم مخالف واقع بوده اعاده مىكنم و الّا فلا ]
مرحوم شيخ مىفرمايد : حكم اين فرض آنست كه : عبادت چنين كسى باطل است مطلقا يعنى چه مخالف واقع درآيد و چه حتى كشف
شرح رسائل (فارسى) — صفحة 333
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٣٣٣