دارد كه قبله در يكى از جهات اربع است اگر بخواهد احتياط كند و بسراغ علم يا ظن تفصيلى نرود بايد چهار نماز بجاى آورد اگر بر اشتباه القبله ، اشتباه الساتر هم اضافه شد يعنى فرضا پنج جامه دارد كه اجمالا مىداند يكى از آنها پاك و الباقى نجس هستند بايد براى احراز واقع پنج نماز در پنج ساتر به چهار طرف بجاى آورد [ 20 4 * 5 ]
و اگر اضافه كنيم بر اين اشتباه اين مطلب را كه فرضا پنج چيزى كه سجده بر آنها صحيح باشد در اختيار دارد كه علم اجمالى دارد به طهارت يكى از آنها باز براى احراز نماز واقعى بايد بيست نماز گذشته را هركدام يكبار با اين پنج مهر نماز تكرار كند كه در مجموع صد نماز بجاى آورده [ 100 5 * 20 ]
ملاحظه مىفرمائيد كه اگر بنا را بر احتياط گذاشته و شرط الاستقبال و طهارت الساتر و طهارت المسجد را رعايت كند اينهمه نماز بايد بجاى آورد كه هركسى حال او را بنگرد قضاوتش اينست كه هذا مما يضحك به الثكلى
البته گاهى هم تكرار عبادت بعنوان احتياط تنها مستلزم دو نماز است فى المثل هم قصر و هم اتمام يا هم ظهر و هم جمعه و لكن كسى تفصيل نداده ميان حسن اين قسم از تكرار با قبح و عبث بودن نوع قبلى و لذا اكتفا كردن به احتياط تالى فاسد دارد و نتوان بدان ملتزم شد
قوله : نعم :
هرچه گفتيم راجع به اشخاصى بود كه قدرت بر امتثال تفصيلى دارند امّا اگر كسى هرچه فحص نمود به نتيجهاى نرسيد و علم اجمالى او به علم يا ظن تفصيلى به يك طرف مبدل نشد البته چنين كسى مىتواند به
شرح رسائل (فارسى) — صفحة 278
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٢٧٨