و الدعاء عند رؤية الهلال و . . .
و در محتمل الحرمة كذائى با ترك محتمل است كشرب التتن و النظر الى الاجنبية و . . . و در موارد علم اجمالى و دوران بين الاقل و الاكثر به ارتكاب اكثر است و در دوران بين المتباينين به جمع بين هر دو عمل است كالظهر و الجمعة و القصر و الاتمام و . . .
بنابراين يگانه شرط لازم المراعات احتياط عبارتست از احراز صدق عنوان احتياط و همينكه احراز شد حتما حسن و رجحان و استحباب و وجوب هركدام در جاى خود مترتب خواهد شد حتّى اگر يك دليل اجتهادى ظنى معتبرى هم بر خلاف آن قائم شود باز بايسته بودن احتياط محفوظ است .
فرض كنيم در شبهه تحريميه بدويه ، خبر ثقهاى دلالت كرد بر حليت و اباحهء شرب توتون و براى ما مجوّز ارتكاب درست كرد ولى معذلك اگر احتياطا ترك كنيم كار به جائى كردهايم ، زيرا كه خبر ثقه وجوب و الزام را كه نگفته حد اكثر اباحه را آورده ولى احتمال حرمت هرچند تضعيف شده امّا منتفى نشده و لذا باز هم احتياط را از دست ندادن بهتر است .
يا مثلا در شبهه وجوبيهء مقرونه به علم اجمالى اگر خبر ثقهاى دلالت كرد بر اينكه واجب واقعى جمعه است باز هم احتياط كردن و ظهر را نيز مرتكب شدن بلا اشكال اولويت دارد تا هرگونه احتمال خطا و خلافى مندفع شود .
پس حسن احتياط خيلى دائرهاش وسيع است كه حتى مع قيام الامارة المعتبرة نيز جارى و سارى است آرى نهايت چيزى كه مىتوان
شرح رسائل (فارسى) — صفحة 266
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٢٦٦