قوله : فيثبت :
از مجموعهء سه مسألهاى كه تا به حال ذكر شد ما به اين نتائج دست يافتيم :
1 - الاصل فى الاجزاء اينست كه نقصان و كم كردن آنها چه عمدا و چه سهوا مبطل است امّا نقصان عمدى : مبطل بودنش از لوازم لا ينفك جزء بودن آنست و امّا نقصان سهوى : علت مبطل بودنش را از زبان مرحوم شيخ شنيديم
2 - الاصل فى الاجزاء اينست كه زياد كردن آنها چه عمدا و يا سهوا مبطل نيست البته زيادى بما هو زيادة مبطل نيست ولى از جهت بازگشت آن به نقصان مبطل است .
اينها مقتضيات اصول و قواعد عامه بود و در همهء ابواب به اين قواعد عمل مىكنيم مگر اينكه دليل بر خلاف داشته باشيم نظير باب صلاة كه حديث لا تعاد مىگويد از غير پنج چيز نماز اعاده ندارد سهوا چيزى كم و زياد شود يا عمدا اين حديث از جهات مختلف با آن اصول مخالف است كه ذيلا برمىشماريم :
1 - خود اين پنج امر كه در حديث ذكر شده [ طهور - وقت - قبله - ركوع - سجود ] اگر عمدا در نماز زياد شوند زيادى عمدى آنها مبطل است
2 - زيادى سهوى آنها نيز طبق اطلاق حديث مبطل است .
3 - غير از اين پنج امر از ساير اجزاء و شرائط اگر سهوا كم شوند مبطل نيستند و موجب اعادهء نماز نيستند درحالىكه قانون اولى اصالة البطلان بود
قوله : بناء على :
در رابطه با حديث شريف لا تعاد كه صحيحه هم مىباشد چهار
شرح رسائل (فارسى) — صفحة 211
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٢١١