در اين قسم است كه آيا زيادى عمدى آن مبطل است ؟
ب : هر زيادى جزئى هم مورد بحث نيست بلكه زيادة الجزء با دو شرط مورد بحث است :
1 - بايد جزء زايد از جنس جزء مزيد عليه باشد مثل سجده كه از جنس سجده نماز است و هكذا ركوع و . . . پس افزودن جزء غير مجانس مثل بازى با لحيه و . . . مورد بحث نيست
2 - جزء مجانس هم بايد زياد كردنش به قصد جزئيت باشد و گرنه بدون قصد جزئيت باز مبطل نيست فى المثل اگر در يك ركعت يك سجده افزوده شود به قصد انجام سجدهء واجب سور عزائم مانعى ندارد ولى به قصد جزئيت ممنوع است .
ج : زيادى جزء آن هم به قصد جزئيت خود سه نوع است :
1 - گاهى جزئى را در نماز مىافزايد به قصد اينكه علاوه بر مزيد عليه اين جزء زايد هم مستقلّا جزئيت داشته باشد مثل اينكه واقعا معتقد است كه در هر ركعت دو ركوع علىحده واجب است و لذا دو ركوع بجا مىآورد حال اين اعتقاد او شرعا باشد يعنى روى جهل مركب و برداشت ناصحيح از طرق معتبره و يا تشريعا باشد يعنى روى برداشت غلط از طرق غلط و غير معتبره و بقول مرحوم آشتيانى در بحر الفوائد : المراد من الاعتقاد التشريعى المستند الى التقصير على ما افاده قدس سره فى مجلس المذاكرة هو الاعتقاد الحاصل لاكثر العوام الذين لا يرتدعون عنه و لا يزيل عنهم مع نهيهم عن العمل و تنبيههم على فساد سلوك الطريق الذى يسلكونه من جهة عدم اعتنائهم بقول الناهى فيقلدون سلفهم او من
شرح رسائل (فارسى) — صفحة 182
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص١٨٢