و به قاعدهء اشتغال تمسك مىكنيم
يعنى مىگوئيم الاشتغال اليقينى يستدعى الفراغة اليقينيّة و در ما نحن فيه نسبت به مسئله اول يعنى فقدان نص البته اشتغال يقينى نسبت به اكثر مسلّم نيست و لذا جاى احتياط نيست ولى در مسئله اجمال نص على الفرض يك خطاب تفصيلى داريم كه متعلّق آن مجمل است يعنى خطاب اقيموا الصلاة كه على القول بالصحيح امرش مردّد است بين اقل و اكثر و چون اصل الخطاب المنجّز حتمى است و اشتغال يقينى قطعى است پس بايد احتياط كنيم و همهء محتملات واجب مجمل را انجام دهيم يعنى اكثر را اتيان كنيم و اين اختصاص به ما نحن فيه ندارد بلكه يك قانون كلّى است كه هركجا خطاب منجّز داشتيم ولى مجمل بود الّا و لابد بايد احتياط كنيم چه در دوران بين المتباينين و چه اقل و اكثر [ جمله و لذا فرّعوا را بعدا در رابطه با كلام محقّق بهبهانى توضيح خواهيم داد ]
خلاصه اين استدلال اينست كه همانطورىكه در علم اجمالى و دوران بين المتباينين و اجمال نص احتياطى شديم در ما نحن فيه هم كه اقل و اكثر و اجمال نص است بايد احتياطى شويم و اكثر را بجا آوريم .
قوله : و فيه انّ :
جواب ما : قياس مع الفارق است زيرا كه در دوران امر بين متباينين و اجمال نص [ نظير حافظوا على الصلوات و الصلاة الوسطى كه صلاة وسطى مجمل بوده و امرش دائر بين ظهر و جمعه است ] علم اجمالى همچنان به قوت خود باقى است و قطعا مقتضى احتياط است چون راه ديگرى جهت امتثال يقينى خطاب به غير از احتياط نيست
شرح رسائل (فارسى) — صفحة 125
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص١٢٥