شيخ ره با ايشان طرح كرده و جواب خواهيم داد .
جواب مرحوم شيخ از اين بخش : امّا قاعدهء احتياط : عقل كه حكم به لزوم احتياط مىكند ريشه و اساس اين حكم عقلى احتمال عقاب است يعنى عقل با محاسباتى كه دارد كه ما در اينجا خطاب منجّز داريم و هركجا خطاب منجز باشد عقاب هست و هركجا عقاب بود بايد با عصاى احتياط حركت كرده خود را از عقاب برهانيم پس تمام وحشت عقل از احتمال عقاب است كه مبادا ترك جزء مشكوك مؤاخذه بياورد حالا اگر خود شارع مقدّس به حكم اخبار برائت فرمود : ايمن باشيد ، عقابى در كار نيست و شما در وسعت و آزادى هستيد ديگر جاى نگرانى نيست و احتمال عقابى نيست تا به حكم عقل دفع آن لازم باشد پس اين ادلّهء برائت هستند كه حاكمند و حكم عقل به احتياط معلّق است بر اينكه بيانى از شارع مبنى بر عدم عقاب نرسد و اگر بيان رسيد جاى حكم عقلى نيست .
نظير اينكه اگر در موردى قبله بر ما مشتبه شد بايد احتياط كرده و به هر چهار طرف نماز بخوانيم تا مطمئن شويم كه يك نماز به سمت قبلهء واقعه گزاردهايم حال اگر خود شارع فرمود كه به فلان جهت لازم نيست نماز بخوانيد هرچند قبلهء واقعى در همان جهت بوده ما مطمئن هستيم كه ترك آن عقاب ندارد و در چنين مواردى جاى حكم عقلى نيست .
و امّا استصحاب اشتغال : جوابش اينست كه :
اوّلا اين استصحاب اصل مثبت است زيرا كه نتيجه استصحاب اشتغال اينست كه پس امر مولى به اكثر تعلق گرفته و اكثر بر ما واجب است و اين اثر و لازم يك اثر عقلى و به حكم عقل است و اصل مثبت هم به عقيدهء ما و هم به عقيدهء شما صاحب فصول حجت نيست .
شرح رسائل (فارسى) — صفحة 106
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص١٠٦