و موجب عقوبت است چه اوّلين مايع باشد و يا صدمين و يا هزارمين .
3 - از اوّل امر قصد ارتكاب كل دارد آن هم با نيّت پليد يعنى اينكه همه اطراف را مرتكب مىشود به منظور رسيدن به حرام واقعى است به گونهاى كه اگر حرام واقعى را تفصيلا مىدانست تنها همان را مرتكب مىشد در اين صورت از همان اوّلين طرف شبهه كه مرتكب مىشود اين شخص متجرّى است آنگاه اگر گفتيم تجرى حرام است اين شخص از همان ابتدا معصيت كار است چه مصادف با حرام بشود يا خير ولى اگر گفتيم تجرّى حرام نيست و تنها قبح فاعلى دارد كما هو الحق آنگاه اين صورت سوّم همانند صورت دوّم خواهد بود . . .
نتيجه نهائى
به عقيدهء شيخ اعظم در شبهات محصوره هم مخالفت قطعيه حرام است و هم موافقت قطعيه واجب ولى در شبهات غير محصوره مخالفت قطعيه حرام است امّا موافقت قطعيه واجب نيست .
قوله : الثانى :
بحث موضوعى : ميزان در محصوره و غير محصوره بودن شبهه :
تا به حال پيرامون حكم شبهه غير محصوره بحث شد و در اين امر ثانى پيرامون تعريف و بيان ضابطه كلّى آن گفتگو مىكنيم ولى قبل از آن مقدّمهاى را تقديم مىكنيم :
ما يك سلسله حقايق لغويّه داريم كه در نزد اهل لغت حقيقت در معنائى هستند مثل اسد در حيوان مفترس .
و يك سلسله حقايق شرعيه داريم كه در نزد شارع مقدّس حقيقت در