و اگر كسى آن را مرتكب شد عقاب دارد چه ظن او مصيب باشد و چه بعدا كشف خلاف شود .
و بر همين اساس فقهاء فتوا مىدهند به اينكه در باب سفر اگر ظن به ضرر داريد حرام است مسافرت كنيد و اگر سفر كرديد سفرتان سفر معصيت خواهد بود و در سفر معصيت نمازتان كامل است هرچند بعد از اقدام معلوم شود كه هيچ خطرى هم شما را تهديد نمىكرده و هكذا در باب صوم ضررى و وضوى ضررى و . . .
البته صورت احتمال ضرر دنيوى و ضرر مشكوك شرعا دليلى بر وجوب دفع آن نداريم و لذا اصالة الاباحة و اصالة العدم جارى كرده و مرتكب مىشويم و مخالفت آن عقاب ندارد زيرا كه هيچ مانعى ندارد كه شرع مقدس روى مصالح مهمترى اقدام بر چنين ضررى را تجويز كند و رخصت دهد و لو آن مصلحت ، مصلحت عامّهء تسهيل باشد و نه تنها اين مورد مانعى نيست بلكه شرع مقدس گاهى بخاطر مصالح مهمتر دنيوى و اخروى ارتكاب مقطوع الضرر الدنيوى را هم تجويز و بلكه واجب فرموده .
مگر اسلام دستور جهاد و دفاع نداده ؟
مگر در اسلام خمس و زكات و حج واجب نيست ؟
مگر در اسلام قصاص و حدود وجود ندارد ؟ و . . . درحالىكه در تمام اينها به نحوى ضرر دنيوى هست يا جانى يا مالى يا آبروئى ولى معذلك براى مصالح مهمتر كه رسيدن به سعادت و بهشت و نجاست از عذاب باشد به اين امور امر فرموده است .
حال چه اشكال دارد كه در باب ضرر اخروى و عقوبت هم كسى اين حرف را بزند كه : العقوبة المقطوعة يجب دفعها تعبّدا و لو بعد از ارتكاب
شرح رسائل (فارسى) — صفحة 264
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٢٦٤