بعنوان اجنبيّه بودن حال شايد منظور از تفصيل همين فرض باشد يعنى صاحب حدائق در صورت 1 و 2 و 3 و 4 قائل به وجوب احتياط است ولى در فرض پنجم طرفدار جواز ارتكاب است به همان دليل فرض سه و چهار با اين تفاوت كه اينجا بمراتب مشكلتر است چون اصلا خطاب تفصيلى نداريم تا بگوئيم مخالفت با آن حرام است .
قوله : و توهم :
بعضىها مدعى شدهاند كه در تمام اين پنج صورت ما مىتوانيم ميان اطراف شبهه يك خطاب جامع درست كنيم و بگوئيم ارتكاب اطراف مستلزم مخالفت با آن خطاب تفصيلى است و حرام است و آن خطاب اجتنب عن الحرام است كه در فرض 4 و 5 هم از ارتكاب هر دو ارتكاب حرام پيش مىآيد و با اين خطاب مخالفت مىشود و هو لا يجوز با اين محاسبه ديگر جائى براى اين تفصيل نمىماند .
قوله : مدفوع :
شيخ ره مىفرمايد : خطاب تفصيلى گاهى يك خطاب واقعى است كه در واقع وجود دارد و از شارع صادر شده مثل اجتنب عن الخمر ، عن النجس ، عن الغصب و . . . اينجا مخالفت حرام است ولى گاهى يك خطاب انتزاعى است كه از ادلّه محرمات واقعيه انتزاع شده مثل همين اجتنب عن الحرام كه از خطابات لا تغصب ، لا تشرب الخمر ، لا تغتب و . . .
برگرفته شده و چنين خطابى موافقت و مخالفت ندارد بلكه الاعتبار به همان ادلّه عناوين واقعيه است .
قوله : و الاقوى :
پس از بيان احتمالات و تفصيلات مرحوم شيخ ره مىفرمايد :
اقوى اينست كه فرقى ميان اين صور خمسه نيست بلكه بطور مساوى در تمام
شرح رسائل (فارسى) — صفحة 256
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٢٥٦