احتياط مرتفع است .
2 - مقدمه در باب تزاحم دو واجب يا يك واجب و يك حرام و ياد و حرام با يكديگر اصوليين مرجحاتى ذكر كردهاند براى تقديم احد المتزاحمين بر ديگرى و در نتيجه به فعليت رسيدن همانكه رجحان دارد يكى از مرجحات اينست كه يكى از دو حكم الزامى داراى بدل باشد و ديگرى بدون بدل آنكه بىبدل است فعليت پيدا مىكند .
مثل اينكه نذر كرده امروز مسافرت كند و از طرفى هم بعنوان كفّاره افطار عمدى امروز را مىخواهد روزه بگيرد كه هر دو واجب است ولى چون يكى بدل دارد كه صوم باشد و ديگرى ندارد كه سفر باشد سفر مقدم است و لا فرق ميان بدل اختيارى مثل خصال كفاره يا بدل اضطرارى مثل وضو و تيمم كه تيمم بدل اضطرارى است .
با حفظ اين مقدّمه مىگوئيم : برفرض كه طهارت با آب نجس داراى حرمت ذاتيه باشد كما اينكه طهارت با آب طاهر داراى وجوب ذاتى است و در نتيجه در موارد شبهه و دوران بين محذورين مثل ما نحن فيه مطلب از قبيل اشتباه واجب ذاتى به حرام ذاتى باشد خواهيم گفت در اينگونه موارد چون واجب كه همان وضو يا غسل باشد بدل اضطرارى دارد كه همان تيمم باشد هرگز با حرام كه استعمال نجس باشد مزاحمتى ندارد چون او بدل ندارد و طبق قانون فوق جانب حرمت مقدم است ولى بحث ما در مواردى است كه هيچ طرفى داراى بدل نباشد مثل دفن ميت كافر و . . .
3 - مقدّمه : در موارد علم اجمالى و دوران بين المحذورين گاهى در واقع احد المحذورين ثابت و ديگرى باطل است مثل همان مثال دفن كافر و گاهى در واقع هر دو طرف محذور ثابت است مثل همان مثال انائين مشتبهين كه در واقع يكى پاك و ديگرى نجس است و استعمال طاهر واجب واقعى است
شرح رسائل (فارسى) — صفحة 172
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص١٧٢