ارشاديت است
ج : در پارهاى از روايات اجتناب از حرام را همراه با اجتناب از شبهه ذكر كرده مثل حديث فضيل كه قال من الورع ؟ قال ( ع ) الذى يتورع عن المحارم و يجتنب الشبهات حال لا ريب در اينكه امر به اجتناب از محرمات ارشادى است پس به قرينهء وحدت سياق امر به اجتناب از شبهات نيز ارشادى خواهد بود .
3 - موارد و مصاديق ارشاد عقلى در ما نحن فيه عبارتست از سه مورد :
الف - هرگاه مكلّف علم تفصيلى بر حرمت چيزى عند المولى پيدا كند مثلا بداند كه شرب خمر حرام است در اين فرض ارشاد عقل به ترك ارشادى الزامى خواهد بود و امر شارع به وجوب اجتناب ارشادى وجوبى جزمى مىشود .
ب : هرگاه مكلّف علم اجمالى بر حرمت احد الامرين عند المولى پيدا كند فى المثل اجمالا بداند كه در اسلام احد الفعلين من شرب الخمر او الخلّ حرام شده باز احتمال عقاب در هركدام مىدهد و عقل مىگويد دفع عقاب محتمل واجب است و در اينگونه موارد امر شرعى بر ارشادى وجوبى غير جزمى حمل مىشود .
ج : هرگاه مكلّف صرفا احتمال حرمت بدهد بدون اينكه علم تفصيلى يا اجمالى در ميان باشد در اينجا عقل حكم به لزوم اجتناب نمىكند و ارشادش الزامى نيست بلكه حد اكثر رجحان است و امر شرعى هم حمل بر ارشاد استحبابى مىشود و ما نحن فيه من هذا القبيل .
4 - قوله و لا يبعد : در مطلب اوّل اشاره شد به اينكه آيا احتياط داراى حسن فعلى هم هست يا خير ؟ و اينك تفصيل آن مطلب : لا شك در اينكه احتياط داراى حسن فاعلى است و يكشف عن حسن السريرة انّما الكلام در اينست
شرح رسائل (فارسى) — صفحة 403
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٤٠٣