النجاة و هو حسن و راجح على كلّ حال .
امّا رجحان عقلى آن از بديهيات است زيرا كه هر عاقلى اگر به وجدان و عقل فطرى خود مراجعه كند خواهد يافت به اينكه اجتناب از عملى كه شايد در واقع مبغوض مولى باشد امرى پسنديده و بجا است و فاعل آن يعنى انسان محتاط مستحق مدح است در زير اين آسمان و روى اين زمين كسى را پيدا نخواهيم كرد كه عاقل باشد و معذلك بگويد : احتياط بما انه احتياط ناپسند و شخص محتاط مستحق ذمّ است .
و امّا رجحان شرعى آن از روايات فراوانى كه سابقا به السنه مختلفه نقل شد مستفاد است زيرا كه در آن روايات امر به احتياط كرده و يا گفته بود :
الوقوف خير . . . . و لا ريب در اينكه حد اقلّ چيزى كه از اينها مستفاد مىباشد رجحان است . منتهى بحثى است كه آيا حسن احتياط يك حسن فاعلى و كاشف از حسن سريره و به تعبير مرحوم آشتيانى كاشف از صفت سعادت در فاعل است كه علىهذا و لو در دنيا مستحق مدح باشد ولى ملازمهاى با ثواب اخروى ندارد چون حسن فعلى با ثواب ملازمه دارد نه حسن فاعلى و ثواب در گرو فعل حسن است نه فاعل حسن و يا علاوه بر حسن فاعلى داراى حسن فعلى هم هست پس نفس الاحتياط بما هو هو با قطع نظر از مصادفت با واقع داراى مدح در دنيا و ثواب در عقبى است پس اگر احتياط كرد و از مشتبه اجتناب كرد و لو در واقع حرام نباشد ولى بر احتياط ثواب دارد ؟ رأى شيخ ره همين دوّمى است كه ذيلا خواهد آمده .
2 - احتياط به ملاحظهء اينكه متعلّق طلب واقع شده و اوامر شرعيه روى آن آمده : سابقا ذكر شد كه اوامر احتياط و توقف بر مطلق طلب ارشادى حمل مىشود نه بر خصوص وجوب كه تالى فاسد داشت و نه بر خصوص استحباب كه آن هم تالى فاسد داشت بلكه بر مطلق و قدر جامع حمل مىشود آنگاه در
شرح رسائل (فارسى) — صفحة 401
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٤٠١