5 - قوله و لكن : اگرچه تا به حال اصرار كرديم كه اوامر احتياط ارشادى هستند و لكن الآن مىگوئيم : اين اوامر دو دستهاند :
1 - اكثر اين روايات دلالت مىكنند بر اينكه رجحان ترك مشتبه بخاطر غير است يعنى مقدّمه است براى احراز واقع و نجات از هلاكت محتمله و اينگونه از اوامر ارشادى استحبابى هستند كما مرّ .
2 - و لكن از بعض روايات اينگونه استفاده مىشود كه در نفس و نجات ، مشتبه مفسده غير ملزمه وجود دارد و آن اينكه انسان با ارتكاب مشتبه تقرب پيدا مىكند به ارتكاب حرام قطعى و ارتكاب آن در نظرش موهون مىشود و وقتى نفس ارتكاب مشتبه مفسدهء غير ملزمه داشت پس ترك مشتبه رجحان و استحباب ذاتيه خواهد داشت و چنين طلبى مولوى است كه بر نفس امتثال آن ثواب است و در نفس متعلّق آن مصلحت در نتيجه بايد گفت اگر احتياط به قصد امتثال اين اوامر باشد دو ثواب خواهد داشت يكى براى احتياط و يكى براى امتثال اين اوامر چون تعدد عنوان موجب تعدد معنون است [ برخى از آن روايات عبارتست از : من ترك الشبهات كان لما استبان له من الاثم اترك و . . . . ] .
6 - شبهه حكميه تحريميه كه منشأ آن فقدان نص باشد در واقع خود داراى هفت صورت است [ : الف : دوران بين الحرمة و الاباحة ، ب : دوران ميان حرمت و كراهت ج : دوران ميان حرمت و استحباب د : دوران ميان حرمت و كراهت و اباحه ه : دوران ميان حرمت و كراهت و استحباب ، و : دوران بين الحرمة و الاباحه و الاستحباب ، ز : دوران بين الحرمة و الاباحه و الكراهة و الاستحباب ] .
حال مىفرمايد : اينكه ما گفتيم : احتياط كردن و ترك المشتبه حسن دارد در اين جهت لا فرق ميان اين صور سبعه حتّى در موارد دوران امر ميان حرمت
شرح رسائل (فارسى) — صفحة 405
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٤٠٥