استدلال اخبارى مىكند بعد هم به تفصيل جواب مىدهند امّا اصل استدلال :
روىهمرفته در اين حديث شريف سه قرينه وجود دارد بر اينكه مراد وجوب اجتناب از مشتبه است و هو مطلوب الاخبارى :
شاهد اوّل : استشهاد امام ( ع ) به حديث نبوى است ، بيان ذلك : امام ( ع ) به حكم اين حديث بر ما واجب نموده كه از متعارضين آن را كه مشهور است اخذ كنيم و آن را كه شاذ و نادر است طرح كنيم سپس علت آورده به اينكه : فان المجمع عليه لا ريب فيه در اينكه مفهوم اين كلام چيست ؟
دو احتمال وجود دارد : 1 - مفهومش اينست كه : پس حديث شاذ فيه ريب 2 - مفهومش اينست كه : پس حديث شاذ لا ريب فى بطلانه است يعنى حديث مشهور مقطوع الصحة است و حديث شاذ مقطوع البطلان است از اين دو احتمال ، اوّلى صحيح است به چند دليل :
1 - قانون مفهومگيرى اينست كه موضوع و محمول در منطوق و مفهوم متحد است و تنها سلب مبدل به ايجاب و يا بالعكس مىشود نه اينكه موضوع يا محمول عوض شود فى المثل إن جاءك زيد فاكرمه مفهومش اينست كه ان لم يجئك فلا يجب اكرامه حال در ما نحن فيه منطوق اينست كه : المجمع عليه مما لا ريب فيه مفهوم اينست كه فغير المشهور [ شاذ ] مما فيه ريب نه اينكه مما لا ريب فى بطلانه [ خذ و اغتنم ] .
2 - اگر مراد اين بود كه مشهور لا ريب فى صحته و شاذ لا ريب فى بطلانه پس جا نداشت كه امام ( ع ) ترجيح به شهرت را از ترجيح به اعدليت و اصدقيت و اورعيت متأخر بياورد زيرا كه شهرت مرجح قطعى بود و با وجود آن نوبت به مرجحات ظنيه نمىرسد .
3 - اگر مراد اين بود كه مشهور مقطوع الصحة و شاذ مقطوع البطلان است جا نداشت كه راوى و امام ( ع ) هر دو فرض كنند كه اگر هر دو حديث
شرح رسائل (فارسى) — صفحة 366
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٣٦٦