اوامر مىگويند : عند الشبهه بايد توقف كنيد و لا ريب در اينكه مخالفت با اين اوامر عقابآور است ، ما خواهيم گفت : خوشبختانه اوامر توقف مخالفت و موافقتشان بما هو داراى ثواب و عقاب نيست تا شما بفرمائيد : مخالفت اوامر توقف عقوبت مىآورد و دليل مطلب هم آنست كه اين اوامر ارشادى هستند يعنى ارشاد مىكنند مكلف را به همان مضرات واقعيهاى كه در ارتكاب اين مشتبه با قطع نظر از اين اوامر وجود دارد كه همان ضررهاى دنيوى باشد و مطلب جديدى از اين ناحيه اضافه نمىشود در نتيجه اجتناب از چنين شبههاى واجب شرعى نبوده و موجب عقوبت نمىشود با اين محاسبات به آقايان اخباريين عرض مىكنيم كه : ما نحن فيه من هذا القبيل يعنى شبهات حكميه تحريميه آن هم بعد از فحص و يأس از دليل از همين قبيل شبهات موضوعيه هستند كه توقف و احتياط در آنجا واجب نيست بيان ذلك : هلاكتى كه در شبهات تحريميه از قبيل شرب توتون محتمل است با قطع نظر از اخبار توقف قطعا عقاب اخروى كه نيست بدليل اينكه اخبارى و اصولى متفق هستند بر اينكه عقاب بدون بيان قبيح است يعنى به مجرّد ارتكاب حرام واقعى و لو هرچه گشتم دليل بر حرمت نيافتم مؤاخذه ندارم پس با قطع نظر از اوامر توقف كه احتمال عقوبتى نيست لوجود قبح العقاب بلا بيان ( آرى تنها مضرات غير عقوبت محتمل است كه آن هم واجب الدفع نيست ) منتهى اخباريين مدّعى هستند كه اخبار التوقف بيانيت دارند و به واسطه اينها عقوبت درست مىشود و جاى قبح عقاب بلا بيان نيست ولى ما جواب داديم كه از ناحيه اوامر توقف هيچ كشف جديدى صورت نگرفته بلكه اين اوامر ارشادى هستند و ارشاد به همان ضررهاى محتملهاى است كه در واقع در اين شبهه وجود دارد و آن غير از مضرات دنيويه و دينيهء غير عقاب چيزى نيست پس از كجا عند الشبهه احتياط و توقف واجب است ؟
شرح رسائل (فارسى) — صفحة 338
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٣٣٨