و حرامه و المشتبهات بين ذلك لو انّ راعيا رعى الى جانب الحمى لم يثبت غنمه ان يقع فى وسطه فدعوا الشبهات .
از اين تشبيه استفاده استحباب مىشود زيرا كه ترك چرانيدن گوسفندان در اطراف قرقگاهها مستحب است چون خوف از رسيدن به غرقگاه است نه اينكه واجب باشد آنكه تركش واجب است خود غرقگاه است در ما نحن فيه هم ترك مشتبه مستحب است و آنكه واجب است ترك خود حرام واقعى است و روايات ديگرى كه به اين مضمون وارد شده .
غنمه قوله و ملخص الجواب : جواب پنجم و جواب اصلى مرحوم شيخ :
مقدّمه : اوامر در تقسيمى به دو قسم مىشوند :
1 - اوامر مولوى و آنها عبارتند از اوامرى كه از مولى و شارع بما هو مولى و شارع صادر شده باشد .
2 - اوامر ارشادى و آنها عبارتند از اوامرى كه از شارع بما هو عاقل صادر شده باشد و ميان اين دو قسم فروقى در كار است از جمله اينكه امر مولوى مستقلا ثواب و عقاب دارد ولى امر ارشادى مستقلا داراى ثواب و عقاب نيست بلكه ارشاد به واقع است و ثواب و عقابى هم اگر باشد مال واقع است نه مال موافقت و مخالفت اين امر و فرق ديگر آنست كه اوامر مولوى تعبدى هستند و لذا معمولا حكمت حكم در آن بيان نمىشود ولى در اوامر ارشادى كه ارشاد به حكم عقل است حكمت حكم و امر هم بيان مىشود يعنى اين امر همان چيزى است كه عقل شما هم ادراك مىكند و اوامر اطباء به مريض از همين قبيل است يعنى ارشادى است و مخالفت و موافقت آن استقلالا ثواب و عقاب ندارد با حفظ اين مقدمه جواب اينست كه : مدّعاى اخباريين اينست كه اوامر توقف اوامر مولوى هستند و تعبدا اطاعت آنها واجب است و اگر اطاعت نكنيم مؤاخذه خواهيم شد چه مطابق واقع درآيد يعنى در واقع هم امر مشتبه حرام بوده
شرح رسائل (فارسى) — صفحة 335
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٣٣٥