جهل بسيط است چون متعارف اينست كه عند التزوج دقت مىكنند و بررسى مىكنند در خصوصيات زن و لذا قهرا ذهن متوجه مسئله عدّه و عدم آن مىشود منتهى كثيرا ما شك مىكند كه در عدّه است يا خير ؟ چون در عده بودن عوامل متعددى دارد . اين خلاصه سخن حاشيهء خراسانى بود .
حديث نهم : نهمين و آخرين حديثى كه برخى از برائتىها به منظور اثبات اصالة البراءة در شبهات بدويه تمسك كردهاند اين حديث است كه :
كل شىء فيه حلال و حرام فهو لك حلال حتى تعرف انه حرام بعينه فتدعه مستدل به اين حديث مرحوم سيد صدر شارح كتاب وافيه است در شرح الوافيه روى اين استدلال را از شهيد اول در ذكرى گرفته و تقريب استدلال به قرار ذيل است : ممكن است مراد از شىء به معناى فعل المكلّف باشد و ممكن به معناى عين خارجى باشد و هركدام كه باشد سه صورت دارد :
1 - افعال و يا اعيانى كه قابل اتصاف به هريك از حليت و حرمت هستند ولى علم به خصوص يك حكم نيست امّا فعل كذائى مثل شرب توتون و اكل لحم الحمير و . . . . كه دو احتمال دارد شايد حلال باشد و شايد حرام و امّا اعيان خارجيهء كذائى مثل توتون لحم الحمير و . . . البته عين خارجيهاى كه متعلق فعلى از افعال مكلف باشد كما ذكر .
2 - افعال و اعيانى كه قابل اتصاف به حليت و حرمت نيستند همانند افعال اضطراريه كه در اختيار ما نيست مثل ارتعاش دست و ضربان قلب و جريان خون در عروق بدن و . . . . و همانند اعيان خارجيهاى كه متعلّق فعلى از افعال مكلف نيستند مثل سدّ يأجوج و مأجوج و كوه قاف و شهر جابلقا و جابلسا و . . . . كه موضوع حكم نيستند .
3 - افعال و اعيانى كه معيّنا متصف به يكى از حرمت و حليت هستند و مردّد و ذو احتمالين نيستند بلكه يا حرمت آنها معلوم است مثل شرب خمر در
شرح رسائل (فارسى) — صفحة 288
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٢٨٨