خصوص پرندگان بوده كه اكثر فال بد زدن عربها به پرنده و خصوصا به كلاغ بوده ولى بعدها در اثر كثرت استعمال غلبه پيدا كرده در مطلق فال بد زدن چه با پرنده يا بر هر امر ديگرى و از معناى لغوى نقل داده شده و علم منقول گرديده حال مراد حديث رفع يا اينست كه طيره در امتهاى سلف حرام بوده و حرمت آن يا عقابش از اين امت رفع شده و يا به اين معنا است كه طيره اصلا حرام نبوده تا حرمت آن از امت اسلامى برداشته شود منتهى مردم وقتى فال بد مىزدند دنبال كار نمىرفتند و از آن سفر امتناع مىكردند به گمان ضرر شارع مقدس با حديث رفع آنها را از اين امتناع بازمىدارد و به آنها اجازه اقدام مىدهد و اين بدان معنى است مطمئن باش كه ضررى به تو نخواهد رسيد پس اثر طيره كه ترك اقدام باشد لاعتقاد الضرر رفع شده .
و امّا وسوسه در تفكر در خلق : اين فراز در دو نقل روايت به دو تعبير ذكر شده يكى در حديثى كه شيخ صدوق نقل كرده آمده : الوسوسة فى التفكر فى الخلق و ديگرى در حديث مرفوعه هندى كه دارد التفكر فى الوسوسة فى الخلق مرحوم شيخ مىفرمايد : مقصود هر دو تعبير يكى است كه خواهيم گفت ولى تعبير اوّل از لحاظ عقلى أنسب است زيرا كه هميشه وسوسه در تفكر در امرى از امور پيدا مىشود و شيطان مىآيد و انسان را وسوسه مىكند نه اينكه تفكر در وسوسه در امرى پيدا شود و شايد تعبير ثانى صحيح نبوده و از امام ( ع ) صادر نشده است و اشتباه از راوى است و شايد هم از باب قلب در كلام است كه ادبا مىگويند : القلب فى الكلام كالملح فى الطعام در هر حال در اينكه مراد حديث چيست دو احتمال داده شده : 1 - مراد از خلق به معناى مصدرى باشد يعنى خلقت و آفرينش به اين معنى كه وقتى شخصى دربارهء مسائل عقيدتى مىانديشد كه آيا جهان آفريدگارى دارد يا نه شيطان بلافاصله او را وسوسه مىكند كه اگر دارد چه كسى آن خالق را خلق نموده ؟ آيا خالق
شرح رسائل (فارسى) — صفحة 274
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٢٧٤