آيهء پنجم : خداوند در سورهء انفال آيهء 42 مىفرمايد :
إِذْ أَنْتُمْ بِالْعُدْوَةِ الدُّنْيا وَ هُمْ بِالْعُدْوَةِ الْقُصْوى وَ الرَّكْبُ أَسْفَلَ مِنْكُمْ وَ لَوْ تَواعَدْتُمْ لَاخْتَلَفْتُمْ فِي الْمِيعادِ وَ لكِنْ لِيَقْضِيَ اللَّهُ أَمْراً كانَ مَفْعُولًا لِيَهْلِكَ مَنْ هَلَكَ عَنْ بَيِّنَةٍ وَ يَحْيى مَنْ حَيَّ عَنْ بَيِّنَةٍ وَ إِنَّ اللَّهَ لَسَمِيعٌ عَلِيمٌ .
كيفيت استدلال : محل شاهد در آيه ، جملهء ليهلك من هلك عن بينة و يحيى من حى عن بينة است و آيه در جنگ بدر نازل شده كه خداوند معجزات فراوانى را به دو طرف جنگ يعنى مسلمان و كافر نشان داد و در آخر فرمود :
ليهلك من هلك الخ يعنى هلاكت و حيات در گرو بينه است پس قبل البيان يا بينه هلاكتى نيست و نسبت به شرب توتون بينهاى نيست پس هلاكتى نيست .
جواب ما : اين آيه هم دليل نمىشود زيرا كه و در اين جمله دو احتمال است :
1 - مراد از هلاكت و حيات همان معناى ظاهرى كلمه باشد كه هلاكت يعنى مردن و حيات يعنى ماندن و در دنيا زندگى كردن و منظور اينست كه ما آيات و معجزات را به شما نشان داديم تا از اين پس آنكه مىميرد يا در جنگ كشته مىشود حجّت بر او تمام باشد و در قيامت عذرى براى قبول حق نداشته باشد و آنكه مىماند نيز حجت بر او تمام باشد .
2 - مراد از هلاكت و حيات معناى كنائى باشد يعنى هلاكت كنايه باشد از كفر كه كافر در همين دنيا هم مرده است و حيات كنايه از اسلام باشد كه سبب حيات است يعنى ما آيات خود را به شما نمايانديم تا از اين پس آنكه كفر مىورزد از روى بينه باشد يعنى با اينكه مىداند لجاجت مىكند نه اينكه امر بر او مشتبه باشد و آن هم كه اسلام اختيار مىكند از روى بصيرت و آگاهى باشد نه كوركورانه و مراد از بينات هم معجزات است آنگاه آيه مربوط به اعتقاديات مىشود و ربطى به باب احكام و واجبات و محرمات ندارد .