و ثانيا برفرض ماء موصوله را درست كنيم ولى در آتاها اين تالى فاسد باقى است پس احتمال رابع هم صحيح نيست .
تبصره : هنگامى كه ما به روايات مراجعه مىكنيم مىبينيم ائمه ( ع ) از آيهء شريفه در موارد عدم البيان استفاده كردهاند فى المثل شخصى به نام عبد الا على از امام جعفر صادق ( ع ) مىپرسد : يا بن رسول اللّه ( ع ) آيا مردم نسبت به معرفة اللّه تعالى مكلف هستند و معرفت خدا بر آنها واجب شده يا خير ؟ حضرت ( ع ) در جواب مىفرمايد : خير « يعنى مكلف نيستند » سپس مىفرمايد : على اللّه البيان يعنى اگر خدا بندگان را نسبت به معرفت ذاتش مكلف نموده بايد بيان مىنمود مفهوم كلام اينست كه : حالا كه بيان نفرموده پس تكليفى نيست و هذا معنى اصل البراءة ، سپس حضرت ( ع ) براى اثبات مطلب خويش به دو آيه از آيات قرآنى استشهاد فرمود : 1 - قرآن در اواخر سورهء بقره فرموده :
لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلَّا وُسْعَها
و نسبت به معرفة اللّه چون بيانى نرسيده پس از وسع ما بيرون است پس ما مكلف نيستيم .
2 - آيه مورد بحث ما كه فرموده :
لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلَّا ما آتاها
اى بين لها و نسبت به معرفت اللّه چون بيانى نرسيده پس ما مكلف نيستيم و آزاديم و هذا معنى اصل البراءة .
حال سؤال اينست كه : آيا استشهاد امام ( ع ) به آيهء مورد بحث ما دليل آن نيست كه آيه به درد ما نحن فيه مىخورد و دلالت مىكند كه اگر بيانى نرسيد شما آزاديد ؟
جواب شيخ ره : خير استشهاد امام ( ع ) به آيه مؤيد مطلب نبوده و دليل بر ما نحن فيه نمىشود بدليل اينكه قضاياى شرعيه در يك تقسيم دو دسته مىشوند :
1 - برخى از قضايا هم از حيث حكم و هم موضوع محتاج به بيان