از سوى شارع مقدس صورت نگرفته ما كشف يقين مىكنيم كه شارع به اين سليقه و سيره راضى بوده و الّا مىگفت و اگر مىگفت و ابلاغ مىكرد بما هم مىرسيد و ليس فليس سؤال : به چه دليل شما مىگوئيد : عدم الردع دليل بر رضايت شارع است ؟
جواب : به اين دليل معيار در باب اطاعت و معصيت عرف عام و عقلا هستند يعنى هرچه را عرف اطاعت بداند آن اطاعت است همانند اخذ به خبر ثقه و هرچه را عرف معصيت بداند معصيت است همانند مخالفت با خبر ثقه و ما عقلاء عالم با قطع نظر از رأى شارع مقدس همين راه را مىرويم حال اگر شارع مقدس قبول ندارد بايد ردع كند و راه جديد عرضه كند و حيث اينكه ردع نكرده ما كشف مىكنيم قبول را .
ان قلت : شما از كجا مىگوئيد شارع اين سيره را ردع نفرموده ما ادعا مىكنيم كه سيرهء مذكور جزء سيرههاى مردوعه است و شارع مقدس از عمل به اين سير ردع نموده ولى نه به صورت خصوصى بلكه به صورت عمومى و در قالب آيات و روايات ناهيه از عمل به غير علم كه خبر ثقه را هم شامل است .
قلت : فلسفه حرمت عمل به غير علم دو امر است و آيات و روايات ناهيه هم به همان دو جهت نظر دارند :
1 - عمل به غير علم و تعبد به آن بدون بيان شارع تشريع است و از باب تشريع حرام است بالادلّة الاربعة .
2 - عمل به غير علم و تعبد به آن مستلزم زير پا گذاشتن اصول لفظيه يا عمليه معتبره است و از اين جهت حرام است فى المثل نمىدانيم كه آيا استعمال دخانيات حرام است يا خير ؟ اصالة البراءة مىگويد : حلال است ولى خبر واحدى وارد شد مبنى بر حرمت حال ما بخواهيم به خبر واحد عمل كنيم اولا تشريع است و حرام يعنى ادخال ما لم يعلم كونه من الدين فى الدين و ثانيا
شرح رسائل (فارسى) — صفحة 188
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص١٨٨