حائض شده و يا از حيض پاك شده آيا زوجى را ديدهايد كه به اين خبر اعتنا نكند و متوقف شود ؟ حاشا و كلا و يا اگر نامهاى از زوج بدست زوجه برسد مبنى بر اينكه وى را مطلقه ساخته و يا زوج مرده است آيا زنى را ديدهايد كه متوقف شود و عده نگه ندارد ؟ آيا وقتىكه فرد ثقهاى فتواى مرجع تقليدى نقل كند تا به حال مقلدى را ديدهايد كه در عمل به اين نقل متوقف شود ؟ حاشاوكلّا از اين قبيل مطالب فراوان كه تمام اينها دليل بر حجيت خبر ثقه است .
جناب سيّد سپس از اين اشكال جواب داده به اينكه : ايها المستشكل آيا مقصود شما ردّ بر ابن قبه و امثال او است كه تعبد به خبر را محال مىدانند و يا مقصودت ردّ بر ما و امثال است كه عقلا تعبد را ممكن ولى شرعا غير واقع مىدانيم ؟ اگر به گروه اوّل اعتراض دارى اعتراضت وارد است زيرا كه ادلّ دليل على امكان شىء وقوعه اما اگر بما اشكال دارى اعتراضت وارد نيست زيرا كه نمونههائى كه شما ذكر گرديد عموما از موضوعات است و در موضوعات بقول خودت تعبد به خبرهاى غير علمى بالاجماع صحيح است منتهى در بعض موارد به قول چهار عادل مىشود اعتماد كرد مثل شهادت بر زنا و در بعض موارد به قول دو نفر مىتوان اعتماد كرد مثل حقوق مالى و در بعض موارد بقول يك نفر مىشود اعتماد كرد مثل قول خبره در لغت يا معاملات و . . . . حتى در باب وكالت و . . . . قول فاسق و كافر هم قبول است ) ولى بحث ما در احكام است و اين اشكال به ما وارد نيست .
اقول : شيخ مىفرمايد : مستشكل چون از موضوعات مثال زد و بر آنها ادعاى اجماع كرد خواهى ناخواهى بدست سيد و اتباع او بهانه داد كه آنها اين اشكال را ردّ كنند ولى اگر بطور كلّى سيرهء مسلمين را بر عمل به خبر واحد ادّعا مىكرد هرگز سيّد قدرت جواب نداشت .
* * *
شرح رسائل (فارسى) — صفحة 186
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص١٨٦