و توجه نكرده است كه گاهى انسان دروغگو هم راست مىگويد و نبايد خبر او را ناديده گرفت و نيز توجه ننمودهاند كه اين سخن طعن بر فقهاء شيعه و مايهء قدح در مذهب است بدليل اينكه هيچ مصنّف و محدث و فقيهى نيست مگر اينكه به خبر راويان مجروح عمل كرده همان گونه كه به روايات عدول عمل كردهاند و بر همين اساس گفتهاند : شهرت ، ضعف سند را جبران مىكند .
ج : در مقام دو گروه قبل كه افراطى بودند دو گروه ديگر داريم كه در جانب نفى و سلب دچار افراط گرديدهاند و يك دسته از آنان كه ابن قبه و پيروان او باشند گفتهاند : تعبد به خبر واحد عقلا محال است و ما در آغاز مبحث ظن بطلان اين نظريه را ثابت كرديم .
د : و يك دسته از تفريطيون كه سيّد مرتضى و اتباع او باشند مدّعى شدهاند كه تعبد به خبر واحد عقلا بلامانع است ولى شرعا محال و باطل است و شارع بدان اذن نداده است سخنان اين گروه نيز در صدر مبحث حجيت خبر واحد ابطال شد .
ه : به عقيدهء خود محقق همهء چهار نظريه پيشين باطل و از راه حق منحرف است و خير الامور اوسطها و آن اينكه : هر حديثى را كه اصحاب قبول نموده و بدان عمل كردهاند و يا قرائن معتبره بر صحت و صدق آن داريم بدان عمل مىكنيم و آن را حجت مىدانيم و هر حديثى را كه اصحاب از آن اعراض نمودهاند و يا شذوذ روائى دارد طرح مىكنيم و بدان عمل نمىكنيم و كلما ازداد صحة ازداد وهنا و كلما ازداد وهنا ازداد صحة ) .
مرحوم شيخ انصارى ره مىفرمايد : سخن محقق با فرياد بلند به ما اعلان مىكند كه دانشمندان شيعه همان گونه كه به خبرهاى عادل عمل مىكنند همچنين به خبرهاى راويان مجروح و ضعيف هم عمل مىكنند اگر شما بفرمائيد : شايد منظور محقق ، مواردى است كه خبر مفيد علم باشد نه مطلق
شرح رسائل (فارسى) — صفحة 177
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص١٧٧