قياس باطل و بىاساس بود هرآينه فقهاء شيعه به آن عمل نكرده و عاملين به آن را محكوم مىكردند درحالىكه هرگز چنين نيست و بلكه عكس آن ثابت است يعنى همه جا به خبر واحد با شرائطى عمل كردهاند .
فان قيل : از اينجا اشكالهاى متعددى را شيخ بر خويش وارد نموده و جواب مىدهند :
اشكال اوّل : چگونه شما اجماع فرقه محقه را بر حجيت خبر واحد و عمل بدان مدّعى هستيد درحالىكه تا آنجا كه ما خبر داريم قضيه بالعكس بوده و فرقهء محقه به خبر واحد عمل نمىكردهاند و بلكه عمل به خبر واحد را در حكم عمل به قياس مىدانستند كه از هم جداشدنى نيستند پس اگر شما عمل به خبر واحد را تجويز مىكنيد بايد عمل به قياس را هم تجويز كنيد و ليس فليس .
جواب شيخ طوسى : ما هم مىپذيريم كه علماء شيعه بالاجماع به خبر واحد عمل نمىكردند امّا نه هر خبر واحدى ، فقهاء ما به خبر واحدى كه راويان آن عامى بود . و تنها از طريق اهل سنت و جماعت روايت شده بود عمل نمىكردند امّا نسبت به رواياتى كه از طريق اصحاب ائمه اهل البيت ( ع ) نقل شده بود كمال احترام را قائل بوده و در ميان خود بدان عمل نموده و برطبق آن فتوا داده و در مقام مباحثه عليه ديگرى استدلال مىكردند و . . .
و امّا قضيه مقايسهء شما خبر واحد را با قياس ، خود اين قياسى مع الفارق است زيرا كه بطلان قياس از بديهيات مسلك تشيع بوده و عامل به قياس را طرد نموده و با او قطع رابطه مىكردند و . . . . ولى نسبت به خبر واحد مطلب بالعكس بوده فالقياس باطل و خبر الواحد حق .
اشكال دوّم : چگونه شما ادعاى اجماع مىكنيد بر حجيت خبر واحد درحالىكه وقتى ما به تاريخ مراجعه مىكنيم و عملكرد مشايخ شيعه و اساتيد
شرح رسائل (فارسى) — صفحة 143
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص١٤٣