مراجعه نموده و معالم دين خود را از آنان بياموزند [ در طائفه ثانى آحاد راويان مطرح بود ولى در اين مسئله همهء شيعيان مطرح است و باز در آنجا ارجاع به آحاد و اشخاص اصحاب بود ولى در اينجا معيار كلّى عرضه شده و ارجاع به راويان حديث و عالمان دين مطرح است و شخص خاص مد نظر نيست ] .
امّا روايات : 1 - در توقيع شريفى كه از ناحيهء مقدسه ولى عصر ( عج ) صادر گرديده چنين آمده : و امّا الحوادث الواقعة فارجعوا فيها الى رواة حديثنا فانهم حجتى عليكم و انا حجة اللّه عليهم يعنى در حوادث واقعه و مسائل مستحدثه چه در بخش معاملات نظير مسائل سرقفلى و بيمه و بانكها و . . . . . و چه در بخش عبادات نظير كيفيت نماز در قطب شمال كه مثلا شش ماه روز و شش ماه شب است و يا كيفيت نماز در فضا و در كرات بالاتر و . . . . به راويان حديث ما يعنى فقهاء مكتب شيعه مراجعه كنيد زيرا اينان حجتهاى من بر شمايند و من خود حجّت خدا بر آنانم حال صدر اين توقيع شريف اگرچه با مقام فتوا تناسب دارد يعنى مراد اينست كه براى دانستن حكم شرعى اين حوادث از فقها مسئلت داريد ولى تعليل ذيل موجب تعميم است كه چون آنها حجت من هستند به آنان مراجعه كنيد و اگر علت اينست پس قول حجّت ، حجت است مطلقا يعنى چه در نقل ، روايت از امام و چه در فتوا دادن ،
2 - شيخ طوسى در عدّة الاصول نقل نموده كه حضرت ( ع ) فرمود :
وقتى مسئله تازهاى براى شما پيش آمد و در ميان احاديث صادره از ما حكم آن را نيافتيد مراجعه كنيد به روايات اهل سنّت و به رواياتى كه آنان از على ( ع ) نقل مىكنند اخذ كنيد كه اين حديث دلالت مىكند بر حجيّت رواياتى كه راويان آنها امامى هستند و حتى رواياتى كه رواة آنها عامى هستند البته از خارج مىدانيم كه روايات مخالف و عامى در صورتى حجت هستند كه معارض با روايات اماميه نباشند .
شرح رسائل (فارسى) — صفحة 128
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص١٢٨