3 - در تفسير امام عسكرى ( ع ) پيرامون اين آيه كه راجع به اهل كتاب و در مقام مذمت آنها فرموده : و منهم اميون لا يعلمون الكتاب يعنى گروهى از اهل كتاب [ يهود و نصارى ] امّى هستند يعنى درس نخوانده و مكتب نرفته و از كتاب آسمانى خود يعنى تورات و انجيل اطلاعى ندارند ، مردى به امام صادق عرضه داشته : اگر عوام الناس يهود و نصارى به اين دليل مستحق مذمت هستند كه خود از دين و كتاب چيزى نمىدانند و چشمهايشان را به زبان دانشمندان خود دوختهاند و هرچه آنان راجع به دين بگويند عوام مىپذيرند و خلاصه مقلد علماء خود هستند پس دقيقا بايد به همين دليل عوام الناس شيعه مستحق ملامت باشند زيرا كه آنها نيز امّى هستند و با موازين شرع مقدس آشنائى ندارند و صددرصد مقلّد عالمان شيعه هستند : پس چرا عوام الناس يهود مذمومند ولى عوام شيعه خير ؟
امام صادق ( ع ) فرمود : عوام شيعه با عوام يهود در يك جهت مشتركند و از يك جهت فرق دارند امّا ما به الامتياز : عوام يهود از عالمان فاسق و تبهكار تقليد نموده و احكام دينشان را از آنان مىگرفتند عالمانى كه دين را به دنيا مىفروختند ، دانشمندانى كه به آسانى و صريحا دروغ مىگفتند ، احكام خدا را بخاطر تمناى برخى از اشراف و يا بخاطر نسبتها و يا پارتىبازيها تغيير مىدادند نسبت به مال حرام پرهيز نداشتند ، اهل رشوهخوارى بودند ، انسانهاى متعصب و لجوج بودند [ و روى همين خصلت لجاجت نبوت را منكر شدند درحالىكه بقول قرآن :
جَحَدُوا بِها وَ اسْتَيْقَنَتْها أَنْفُسُهُمْ
و باز بقول قرآن :
يَعْرِفُونَهُ كَما يَعْرِفُونَ أَبْناءَهُمْ *
ولى عوام شيعه از فقيهان باتقوى و پرهيزگار و انسانهاى عادل و وارسته تقليد مىكنند آنگاه عملكرد عوام يهود مذموم است ولى شيوه عوام شيعه مقبول است .
و امّا ما به الاشتراك : اگر عوام شيعه نيز همانند عوام يهود از عالمان