گوناگون در موضوعى وارد شده كه احتمال كذب در تمام آنها در حدّ صفر بوده و عادتا محال است كه تمام اينها كذب باشند بلكه انسان متعارف علم اجمالى دارد كه برخى از آنها و حد اقل يكى از آنها از معصوم صادر شده است حال در مورد بحث ما تواتر لفظى قطعا نيست منتهى بنا بر نظريّه مشهور تواتر معنوى است و بنا بر رأى صاحب الكفايه و مرحوم آشتيانى تواتر اجمالى ثابت است .
با حفظ اين مقدّمه مىگوئيم : مرحوم شيخ انصارى ره به چهار طائفه از روايات تمسك فرمودهاند كه ما پيرامون هر طائفه سه بحث كوتاه خواهيم داشت : 1 - بيان روايات 2 - بيان دلالت آنها 3 - بيان مقدار دلالت آنها :
دستهء اوّل : روايات فراوانى كه در باب متعارضين وارد شده و شيوهء علاج متعارضين را بيان مىكند و به نام اخبار علاجيه معروف هستند .
امّا بيان روايات : يكى از روايات مشهوره در ميان اخبار علاجيه حديث مقبولهء عمر بن حنظله است صدر اين حديث اگرچه مربوط به باب قضاوت و حكومت است كه امام ( ع ) مىفرمايد : شيعيان ما در منازعات در امور مالى و حقوقى به حكام بنى اميه و بنى عباس مراجعه نكنند زيرا آنان احكام طاغوتى هستند و بدستور قرآن ما مأموريم به طاغوت كفر بورزيم آنجا كه مىفرمايد :
[ يُرِيدُونَ أَنْ يَتَحاكَمُوا إِلَى الطَّاغُوتِ وَ قَدْ أُمِرُوا أَنْ يَكْفُرُوا بِهِ ]
راوى مىپرسد :
پس پيروان شما براى رفع منازعات به كدامين محكمه مراجعه كنند ؟ حضرت صادق ( ع ) مىفرمايد : انظروا الى رجل قد روى حديثنا و نظر فى حلالنا و حرامنا و عرف احكامنا فلترضوا به حكما فانى قد جعلته عليكم حاكما فاذا حكم به حكم فلم يقبل منه فانما استخف به حكم اللّه و علينا رد و الراد علينا هو الراد على اللّه و هو على حدّ الشرك باللّه « اين قسمت از حاشيه منه در شرح لمعه ج 1 ص 127 مبحث نماز جمعه نقل شد » سپس سؤالها و جوابها ادامه