تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح رسائل (فارسى) — صفحة 121

مساهمون:

ص١٢١

( دليل دوم ) ( سنّت )

دليل دوم از ادلّهء حجيت خبر واحد عبارتست از دستجاتى از احاديث و قبل از بيان آنها مقدمه‌اى را ذكر مىكنيم : استدلال به خبر واحد براى اثبات حجيت خبر واحد صحيح نيست زيرا كه مصادره به مطلوب است و دليل عين مدّعا است يعنى خود اين روايات كه خبر واحد هستند هنوز حجيتشان ثابت نشده آنگاه چگونه بتوسط آنها حجيّت خبر واحد را بتوان اثبات كرد ؟ پس بايد روايات مورد استدلال ما خود متواتر و يقين‌آور باشند تا قابل استدلال باشند خوشبختانه به اعتراف موافق و مخالف اين روايات متواترند و به قول ميرزاى آشتيانى هر طائفه از اين احاديث علىحده در حدّ تواتر است ولى ما مىگوئيم برفرض هر دسته متواتر نباشند ولى مجموع طوائف روايات متواتر هستند و لذا استدلال صحيح است منتهى تواتر بر سه نوع است : 1 - تواتر لفظى و آن عبارتست از اينكه : تعبير بخصوصى در حدّ تواتر از زبان معصوم براى ما گزارش شود نظير حديث شريف ثقلين و حديث منزلت و حديث ولايت و . . . 2 - تواتر معنوى و آن عبارتست از اينكه : روايات گوناگون با تعابير متفاوت به مناسبات مختلف وارد شده ولى همهء آنها در يك قدر جامع مشترك بوده و به دلالت تضمنى يا التزامى برآن دلالت دارند همان شجاعت مولى وجود حاتم و عدالت خيالى نوشيروان . 3 - تواتر اجمالى و آن عبارتست از اينكه : دهها روايت با تعابير