تخطي إلى المحتوى الرئيسي

كوثر فقه (شرح تحرير الوسيله) (فارسى) — صفحة 546

مساهمون:

ص٥٤٦
وارث مرد است و سهم الارث دارد و اين با قول به كاشفيت سازگار است نه با قول‌به‌نقل . همچنين تعبير « عزل » بهترين قرينه بر كشف است ؛ زيرا اگر اجازهء بعدىِ زن ، ناقله بود و از حالا مالك ارث مىشد عزل سهم او از زمان مرگ مرد لازم نبود ، بلكه جايز نبود ؛ زيرا با سلطنت مردم بر اموالشان مخالفت دارد ، از حكم امام به لزوم عزل ( احتياطاً يا جزماً ) استفاده مىكنيم كه رضاى بعد كاشفيت دارد . پاسخ : صحيحهء خدّاء نيز دليل بر كشف نيست ؛ زيرا مورد آن تزويج دو ولىّ است كه دو صغيرى را كه بر آنان ولايت دارند به عقد يكديگر درآورده‌اند . دربارهء چنين تزويجى چهار احتمال وجود دارد : احتمال اول : ازدواج صحيح و لازم است و پس از بلوغ هم حق ندارند فسخ كنند . اين احتمال از روايات معتبر شيعه استفاده مىشود و فتواى فقها نيز همين است . گفتنى است در مورد پدر ، اجماعى است و در مورد جدّ پدرى ، مشهور همين است ، در مورد وصى نيز يك قول است كه ولايت بر نكاح صغير دارد . طبق اين احتمال ، صحيحه از مورد بحث بيگانه است ، ولى غير از بخش اخير صحيحه كه نقل نكرديم ساير بخش‌ها مخالف اين احتمال است و بر جواز و تزلزل و خيارى بودن يا فضولى بودن ازدواج دلالت دارد . احتمال دوم : ازدواج صحيح است ولى لازم نيست . امام راحل عظيم‌الشأن بر اساس روايت ، همين احتمال را برگزيده و قرائن زيادى از متن روايت ارائه كرده است . وى در واقع جواب شواهد احتمال بعدى را داده است « 1 » كه به اهمّ آن‌ها اشاره مىشود : الف ) كلمهء « وليان » در سؤال سائل ، ظهور در ولىّ شرعى ( پدر ، جدّ پدرى و وصىّ ) دارد و حمل آن بر ولىّ عرفى ( مادر در صورتى كه سرپرست خانوار باشد ، يا برادر
هامش
( 1 ) . ر . ك : كتاب البيع ، ج 2 ، ص 238 و 239 . .