لازم بودن معاطات
مسأله 8 : البيع بالصيغة لازم من الطرفين إلا مع وجود الخيار . نعم ، يجوز الإقالة ، وهي الفسخ من الطرفين ، والأقوى أنّ المعاطاة أيضاً لازمة من الطرفين إلا مع الخيار ، وتجري فيها الإقالة .
ترجمه : بيع با صيغه از ناحيهء هر دو طرف لازم است ، مگر با وجود خيار ؛ البته اقاله جايز است ؛ و [ يك نوع ] فسخ از سوى دو طرف است . و اقوا آن است كه معاطات هم از هر دو طرف لازم است ، مگر با بودن خيار ، و در معاطات نيز اقاله جارى مىشود .
شرح : در مسألهء ششم صحت معاطات و مفيد ملك بودن آن ثابت شد ، در اين مسأله دربارهء لزوم معاطات بحث مىشود .
اصل لزوم عقود
محور اصلى بحث اين است كه آيا معاطات مفيد ملك لازم است - تا با فسخ يك طرف ، معامله باطل نگردد و به قوت خود باقى باشد - يا مفيد ملك جايز و متزلزل است - تا با فسخ يك طرف از بين برود ؟
قبل از بررسى اين مسأله ، دربارهء بيع قولى يا بيع با صيغه ، از لزوم و جواز آن بحث مىشود كه آيا بيع قولى مفيد ملك لازم است يا مفيد ملك جايز ؟ دربارهء اصل در بيع نيز بررسى مىكنيم كه آيا لزوم است يا عدم لزوم ؟ شايان ذكر است فايدهء بيان اصل ، در موارد شك روشن مىشود . ما حكم معاملات مشتبه را به اصل ارجاع مىدهيم . « 1 » اصلى كه قابل بيان است و مىتواند در خصوص معاطات باشد ، به اين نحو كه : آيا اصل اولى در معاطات لزوم است يا جواز ؟ و هم مىتواند در مطلق بيع باشد به اين نحو كه آيا
هامش
( 1 ) . البته اگر شبهه حكميه باشد و گرنه حساب شبهه موضوعيه جداست كه در ادامه خواهد آمد . .