حرام باشد خصوص مقدمهء سببى يا جزء اخير علت تامهء حرام ، حرام است نه ساير مقدمات . يادگيرى جزء اخير نيست ، زيرا ممكن است كسى فنى و علمى را ياد بگيرد ولى هرگز به كار نبندد ، بنابراين دليلى بر حرمت تعليم و تعلّم نيست و به قصد حرام هم باشد حداكثر تجرّى بر نيت است كه نيت گناه يا گناه نيست و يا عفو شده است و اين مطلب در جاى خود بحث گرديده است . در عين حال احوط اين است كه از ياد گرفتن آن هم اجتناب شود .
احكام قيافهشناسى
امام راحل به پيروى از مشهور فقها قيافهشناسى را مثل كهانت و شعبده ملحق به سحر دانسته است و قهراً عمل قائف حرام است ، تعليم و تعلّم آن حرمت دارد ، رجوع به قائف و تصديق او و ترتيب اثر به قول وى حرام است ، اكتساب با آن نيز حرمت دارد .
تعريف لغوي : در كتب لغت مثل صحاح « 1 » و قاموس « 2 » و تاج العروس « 3 » و غيره مىخوانيم : « القائف الذي يعرف الآثار وجمعه قافّة » . در نهاية ابن اثير آمده است : « القائف الذي يتبع الآثار ، ويعرفها ، ويعرف شبه الرجل بأخيه وأبيه » . « 4 » بنابراين قائف تنها قيافه شناس نيست كه مىداند فلانى شبيه پدر يا برادرش مىباشد ، بلكه كسى است كه از علامات و نشانهها پيروى مىكند و بر اساس آن حكم و قضاوت مىكند و فردى را به فرد ديگر ملحق مىداند كه فلانى پسر يا برادر يا از منسوبين فلانى است يا فلانى اينگونه نيست .
تعريف فقها : شهيد ثانى در مسالك :
وهي الاستناد إلى علامات ومقادير يترتّب عليها إلحاق بعض الناس ببعض ونحوه . « 5 »
هامش
( 1 ) . الصحاح ، ج 4 ، ص 1419 ، مادهء قوف .
( 2 ) . القاموس المحيط ، ج 3 ، ص 188 .
( 3 ) . تاج العروس ، ج 6 ، ص 228 .
( 4 ) . النهايه ، ابن اثير ، ج 4 ، ص 121 .
( 5 ) . مسالك الافهام ، ج 3 ، ص 129 .