نموده بود ، با اين توجيهات صحيحهء جميلنيز يكى از ادلهء خيار رؤيت است .
4 - قوله : و قد يستدّل :
مرحوم صاحب حدائق براى خيار رؤيت بهصحيحهء زيد شحام از امام صادق عليه السلام استدلال كردهاست ، روايت راجع به مردى است كه سهميّهقصّابها را قبل از تعيين سهام خريده ( يا به اين نحوكه عدهّاى از قصّابها با عدّهء ديگرى از غير قصّابهادر گوسفندانى شريكند و فردى سهام همه قصّابهارا خريده ، و يا به اين نحو كه قصّابها مالك تعدادىگوسفند هستند و فرد ثالثى سهم يكى از آنها را قبلاز تقسيم و تفريق خريدارى مىكند . ) چنين بيعىچه حكمى دارد ؟ امام صادق عليه السلام فرمود : تا زمانىكه يقين نكرده كه سهام تقسيم شده و سهم هر يكاز سهام ديگر جدا شده ، چنين سهمى راخريدارى نكند و اگر احياناً خريدارى كرد ، پس ازخروج سهام ( و تقسيم آنها ) خيار خواهدداشت . « 1 » صاحب حدائق فرموده : توضيح مفاد اينحديث در حديث ديگرى است كه شيخ طوسى درتهذيب از عبد الرحمن بن حجاج از منهال قصاّب ( كه مجهول الحال است ) از امام صادق عليه السلام نقلكرده : راوى به امام عرض كرد : گروهى گوسفندانىرا خريدارى مىكنند ، سپس آنها را واردمحوطّهاى مىنمايد ، سپس مردى جلوى دربآن محوطه مىايستد و گوسفندان را كه در حالخروج از آن مكان هستند به اين نحو تقسيم مىكندو مىگويد : 1 - 2 - 3 - 4 - 5 - ، اين پنج گوسفند سهمفلانى ، سپس پنج تاى بعدى را مىشمارد ومىگويد : اينها سهم ديگرى و . . . ، آيا چنينتقسيمى بجا است ؟
امام عليه السلام فرمود : چنين تقسيمى صلاح نيست ، وقتى بجا است كه تقسيم عادلانه باشد « 2 » ( و اينعادلانه نيست زيرا شايد پنج گوسفند لاغر نصيبفردى ، و پنج گوسفند چاق نصيب ديگرى شود و اين عدالت نيست . )
قوله : اقول :
مرحوم شيخ مىفرمايد : دلالت صحيحهء زيدشحّام بر خيار رؤيت معلوم نيست و ما نمىدانيمكه مستدّل به كجاى حديث استدلال كرده زيرا درمورد حديث سخن از
هامش
( 1 ) . وسائل الشيعه ، ص 12 ، ص 362 ، باب 15 ، حديث 2 .
( 2 ) . حدائق ، ج 19 ص 57 .