است و ايمان اقرار زبانى و اعتقاد قلبى همراه با معرفت و شناخت است 3 - اسلام اعتقاد غير راسخ و ايمان اعتقاد راسخ است . 4 - اسلام مجرّد اعتقاد است و ايمان اعتقاد همراه با عمل . )
قوله : و امّا ما دلّ :
اگر كسى بگويد : ما روايتى داريم كه بر كفر اهل سنّت دلالت دارد « 1 » و آنان را به علّت اينكه منكر ولايت مىباشند كافر محسوب كرده است و در نتيجه تمليك كافر به كافر محذورى ندارد .
مرحوم شيخ مىفرمايد : متقابلًا رواياتى هم داريم مبنى بر اينكه تمام احكام اسلام بر اهل سنّت جارى است از قبيل : تناكح ( زن دادن به آنها و زن گرفتن از آنان ) توارث ( ارث بردن شيعه از آنها و آنها از مورّثِ شيعه ) و محقون الدم بودن آنها ( آنان مهدور الدم نيستند و كسى حق ندارد بىجهت متعرّض آنان شود ) و احترام اموال آنها ( كسى حق تعدّى به مال آنها ندارد ) و اين روايات مىگويد : اسلام همان است كه جمهور مردمان ( اهل سنّت ) بر آن هستند . « 2 » و براى نمونه روايت حمران بن اعين را نقل مىكنيم : از امام باقر عليه السلام شنيدم كه مىفرمودند : ايمان آن است كه در قلب آدمى مستقرّ شود و صاحبش را به سوى خدا بكشاند ، و عمل انسانِ و اطاعت او از اللّه و تسليم بىقيد و شرط بودنِ او در برابر اوامر الهى ، آن ايمان را تصديق كند ( يعنى انسان مؤمن بايد با عملش نشان بدهد كه مؤمن است . ) و اسلام عبارتست از آنچه ظاهر و آشكار است از قول ( شهادتين ) و فعل ( نماز خواندن ، حج بجا آوردن و . . . ) و اسلام همان قدر مشتركى است كه همهء فرقهها برآنند و به بركت اسلام خونها محفوظ مىماند و ريختن آن روا نيست ، و ميراثها بر محور اسلام جارى است ( وارث مسلمان از مورّث مسلمان ارث مىبرد ) و نكاح جايز و نافذ مىشود ( مسلمان از مسلمان زن بگيرد يا به او زن بدهد ) و اسلام همان است كه همهء فرقههاى اسلامى را در نماز و روزه و زكات و حج ، جمع كرده است و بدين وسيله از كفر خارج و به ايمان نسبت داده شدهاند . . . تا اينجا كه راوى مىگويد : پرسيدم آيا مؤمن بر مسلمان در فضائل ( مستحبّات ) و احكام ( تكاليف واجب و حرام ) و حدود الهى و غيره
هامش
( 1 ) . وسائل الشيعه ، ج 1 ، ص 158 ، باب 11 .
( 2 ) . وسائل الشيعه ، ج 14 ، ص 433 ، حديث اوّل .