3 - وجوب اطاعت پيامبر و امام در اوامر شرعيّهء آنها : اگر پيامبر و امام فرمودند : فلان كارها واجب است و بايد انجام دهيد ، فلان كارها حرام است و بايد اجتناب كنيد ، در اوامر و نواهى تبليغى بايد از آنها اطاعت كنيم و حق نداريم مخالفت نمائيم .
4 - وجوب اطاعت پيامبر و امام عليه السلام در اوامر عرفيّه آنها ، مثلًا به شخص مىفرمايد بايد زوجهات را طلاق دهى ، به زوجهاى امر مىكند كه بايد با زوج خود زندگى كند ، به ديگرى امر مىكند كه وارد آتش شو ، برو فلان معامله را براى ما انجام بده ، به عرورهء بارقى درهمى مىدهد كه برود و گوسفندى خريدارى كند و . . . در اينها نيز اطاعت آنها واجب است .
و دليل بر وجوب اطاعت پيامبر و ائمه عليه السلام در اين دو بخش ( اوامر شرعيّه و اوامر عرفيّه ) ادلّهء اربعه مىباشد امّا قرآن : آياتى از قرآن بر وجوب اطاعت از آنها دلالت دارد :
1 - فليحذر الّذين يخالفون عن امره ان تصيبهم فتنة او يُصيبهم عذابٌ اليم « 1 » يعنى بايد بر حذر باشند و بترسند آن كسانى كه از امر رسول صلى الله عليه و آله و سلم سر پيچى مىكنند و با آن مخالفت مىكنند ، از اينكه فتنهاى ( بلاى سخت دنيوى ) بدانها برسد يا در عذاب دردناك گرفتار آيند .
كيفيت استدلال : كلمهء امره مفرد مضاف است و اطلاق دارد و هر امرى از اوامر شرعى و عرفى و شخصى و عادىِ پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم را شامل است و بر مخالفت هر يك از آنها وعدهء عداب دردناك داده و اين كاشف از وجوب موافقت اوامر رسول خدا است . و با ضميمهء عدم قول به فصل همين حكم براى اوامر ائمّه عليه السلام نيز ثابت است .
2 - اطيعوا اللّه و اطيعو الرسول و اولى الامر منكم « 2 »
كيفيّت استدلال : به حكم امر اطيعوا اطاعت خدا و اطاعت رسول خدا و اطاعت اولى الامر ( كه منظور ائمه عليه السلام مىباشند و يا قدر متيقن و مصداق اكمل آنان مىباشند . ) واجب است و حذف متعلّق مفيد عموم است يعنى در هر امرى از اوامر و نهيى از نواهى بايد از خدا و رسول و امامان اطاعت كنيد .
3 - ما آتاكم الرسول فحذوه و ما نهاكم عنه فانتهوا « 3 »
هامش
( 1 ) . سورهء نور / 63 .
( 2 ) . سورهء نساء / 59 .
( 3 ) . سورهء حشر / 7 .