تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح مكاسب (فارسى) — صفحة 430

مساهمون:

ص٤٣٠
از جمله كسانى كه از كلامش چنين به نظر مىآيد كه وى طرفدار وجوب تسليم به سلطان جائر و حرمت منع خراج از خصوص جائر مىباشد ، جناب شهيد اول قدس سره در كتاب دروس است ، آنجا كه مىفرمايد : [ عبارت شهيد مشتمل بر فروعات زيادى است كه به ترتيب عنوان مىكنيم و محلّ شاهد را تعيين مىكنيم : ] 1 - اموالى را كه سلطان جائر به عنوان خراج و مقاسمه و زكات مىگيرد قانونا و على القاعده نبايد بگيرد ، چون مستحق آنها نيست . 2 - با اينكه استحقاق ندارد ولى خريدن اين اموال از او جايز و حلال است . 3 - مقاسمه و شبه آن [ زكات و خراج ] را كه از جائر دريافت مىكنيم [ اگرچه مالك آنها را بشناسيم ] ردّ آنها بر مالك اصلى واجب نيست . 4 - جلب رضايت مالك اصلى شرط جواز تصرّف در آن اموال نيست . 5 - تظلّم و شكايت مالك از اين شراء و اظهار عدم رضايت او مانع از خريدن اين اموال از جائر ، نيست . 6 - حتى اگر مشترى يقين دارد كه عامل سلطان گاهى و يا خيلى وقتها ظلم كرده و بيش از حقّ مقرّر از مردم اخاذّى مىكند و در ميان اموال مقاسمه‌اى مال حرام و زائد بر حق وجود دارد ، باز مانع از جواز شراء نمىشود . مگر علم تفصيلى به مورد ظلم پيدا كند و معيّنا بداند كه مال حرام همين است كه مىخواهد بخرد كه در اين فرض شراء جايز نيست ، ولى مادامى كه يقين به عدم دارد ، يا شك در وجود دارد ، يا علم اجمالى دارد ، شراء جايز است . 7 - معاملهء مذكور حرام نشد ، آرى از باب معاملهء با ظلمه و ستمگران كراهت دارد . و دليل عدم حرمت حديث شريف امام صادق عليه السّلام است كه فرمود : كل شيئى فيه حلال و حرام فهو لك حلال حتى تعرف الحرام بعينه « 1 » .
هامش
( 1 ) وسايل الشيعه ، ج 12 ، ص 59 ، باب 4 من ابواب ما يكتسب به حديث 1 .
شرح مكاسب (فارسى) — صفحة 430 | على محمدى خراسانى