از او صدقه مىدهد .
2 - آرى ، بذل واجب است ، زيرا كه بذل مقدّمهء فحص است ، و فحص مقدّمهء اداء امانت است ، و اداء امانت واجب است ، و مقدّمة المقدمة مقدّمة [ به حكم قياس مساوات ] پس بذل هم از باب مقدّمهء واجب ، واجب خواهد بود .
قوله : و ذكر جماعة : اين فراز شاهد بر وجوب بذل است ، و آن اينكه : گروهى از فقهاء « 1 » در باب لقطه فرمودهاند : اگر تعريف و اعلان نيازمند اجرت باشد ، اجرت تعريف به عهدهء واجد و يا بنده خواهد بود كه از مال خودش بپردازد [ چون مقدّمهء واجب است . ]
قوله : و لكن : اين فراز استدراك از استشهاد قبلى است و دلالت دارد كه بذل بر آخذ واجب نيست ، و آن اينكه : از علّامه در تذكره حكايت شده « 2 » كه [ اگر آخذ قصدش اينست كه به مقدار واجب تعريف كند و سپس تملّك نمايد ، در اينجا اجرت و بذل بر خود آخذ واجب است ] ولى اگر قصدش حفظ مال براى صاحب آنست دائما ، يعنى بعد از مقدار فحص واجب هم كه مأيوس شده باز به نيّت صاحبش حفظ مىكند ، [ حتى اگر بميرد هم وصيّت مىكند كه آن مال را براى ايصال به صاحبش نگهدارند . ]
در اينجا وى محسن است و ما على المحسنين من سبيل ، پس اجرت حفظ و نگهدارى بر عهدهء او نخواهد بود بلكه امر اين مال را به حاكم شرعى ارجاع مىدهد تا حاكم شرعى اگر صلاح دانست ، اجرت اين حفظ را از بيت المال بپردازد ، يا از اموال مالك اصلى استقراض كند و به حافظ بدهد و يا برخى از اين اموال را بفروشد و پول آن را به عنوان اجرت حفظ ، به حافظ بدهد [ پس اينچنين
هامش
( 1 ) علّامه در قواعد ج 1 ص 198 ، دروس ص 302 و 303 ، كفاية الاحكام ص 238 .
( 2 ) حاكى محقق كركى در جامع المقاصد ج 6 ص 162 ، تذكرة ج 2 ص 258 .