و كراهت آن منتفى مىشود ، و آن امور در مجموع سه امر است كه مرحوم شيخ متعرض شدهاند :
قوله : منها : اخبار المجيز : امر اوّل از اموريكه موجب ارتفاع كراهت از مال مأخوذ از جائر مىشود ، خبر دادن شخص مجيز [ جايزهدهنده ] به حلاليّت اين مال است يعنى خود ظالم در هنگام دادن اين جايزه و هديه ، به او بگويد : دغدغهء خاطر و نگرانى نداشته باش ، اين مالى كه به رسم يادبود به شما مىدهم از تجارت شخصى خودم ، يا از زراعت و كشاورزى خودم ، يا از مال الارثى است كه از پدرم به ارث بردهام و از اموال مالياتى و غيره نيست ، خلاصه : مال حلال را به تو مىدهم ، نه مال حرام يا شبههناك را .
حال گفتهاند : اگر مجيز خودش به چنين امرى اعتراف كرد و خبر داد ، همين كافى است و آخذ قول او را مىپذيرد و ديگر در حق او كراهت نيست بلكه مباح واقعى است .
دليل مطلب : مرحوم سيد مجاهد فرزند صاحب رياض ، در كتاب مناهل صريحا اعتراف كرده به اينكه : ما هيچ مدرك و مستندى براى اين مطلب [ كه اخبار مجيز رافع كراهت باشد ] نداريم « 1 » ولى معذلك دو دليل قابل ذكر است :
1 - ادعاى نفى خلاف : جناب صاحب رياض در كتاب رياض المسائل « 2 » به پيروى از جناب محدّث بحرانى در كتاب حدائق « 3 » ادّعاى نفى خلاف كرده و گفتهاند : لا خلاف در اينكه با اخبار مجيز ، كراهت مرتفع مىشود .
مرحوم شيخ در مقام اعتراض به اين ادّعا مىفرمايد : تنها كسى كه صريحا
هامش
( 1 ) المناهل ص 303 .
( 2 ) رياض المسائل ج 1 ص 509 .
( 3 ) الحدائق الناظرة ج 18 ص 361 .