( اخذ اجرت بر اذان )
قول : ثم انّه : فرع ديگرى كه مطرح است اينكه : آيا مؤذن در مقابل اذان حق دارد اجرت و عوض دريافت كند يا خير ؟ آيا اجاره بر اذان منعقد مىشود يا خير ؟
شيخ اعظم مىفرمايد : از مطالبى كه در رابطه با مستحبات عبادى و اخذ اجرت بر آنها بيان كرديم وضعيّت اخذ اجرت بر اذان هم روشن مىگردد ، و آن اينكه : اذان دو شعبه دارد :
1 - اذان نماز كه نمازگزار پيش از نماز اذان و اقامه مىگويد و وارد نماز مىشود و قطعا اين اذان عبادت است و به قصد قربت بايد اتيان شود و اجماعى است .
2 - اذان اعلام كه به مجرّد دخول وقت مؤذن بالاى مأذنه رفته و يا از طريق بلندگو اذان مىگويد و مردم مىفهمند كه وقت داخل شده پس حق دارند افطار كنند ، نماز بخوانند و . . .
امّا اذان نماز : گاهى اين اذان كه براى شخص مصلّى و در حق او مستحب عبادى است و بالاصالة براى او ثواب دارد ، براى غير او يعنى مستأجر هيچ نفعى ندارد .
در اين فرض اجاره باطل است چون اكل مال به باطل است ، ولى فرض بحث آنجا است كه اين اذان براى مستأجر نفعى دارد مثل بردن ثواب آن ، سقوط اذان از عهدهء خود مستأجر و . . . باز هم اجاره صحيح نيست زيرا حصول اين نفع به مستأجر متوقّف بر نيّت و قصد قربت مصلّى است ، و مفروض اينست كه اجاره با قصد قربت نمىسازد و با آمدن اجاره و اخذ اجرت قصد قربت منتفى مىشود و با انتفاء آن هم كه نفعى براى غير ندارد نه ثواب و نه سقوط الاذان و اين از قبيل